- Het model kijkt naar zeven elementen die samen bepalen hoe een organisatie werkt.
- Harde S’en: strategie, structuur, systemen. Zachte S’en: gedeelde waarden, stijl, staf, sleutelvaardigheden.
- Gedeelde waarden staan in het midden en verbinden alles.
- Verander je één element, dan heeft dat effect op de andere zes.
- HR heeft directe invloed op de zachte S’en: mensen, vaardigheden, leiderschap en cultuur.
Wat is het 7S-model?
Het model is ontwikkeld door McKinsey-adviseurs Tom Peters en Robert Waterman, samen met collega’s. Het werd bekend door het boek “In Search of Excellence”, waarin zij onderzochten wat succesvolle bedrijven gemeen hadden.
De kerngedachte was destijds vernieuwend: een organisatie is meer dan een organigram en een strategie. Ook de “zachte” kant – cultuur, leiderschapsstijl, mensen en hun vaardigheden – bepaalt of een organisatie slaagt. Alle zeven elementen zijn in het model met elkaar verbonden, als een netwerk zonder hiërarchie, met de gedeelde waarden in het midden.
Omdat alle Engelse termen met een S beginnen, heet het de 7S. In het Nederlands worden de termen soms vertaald, soms in het Engels gebruikt. Op deze pagina gebruiken we beide.
De zeven S’en: harde en zachte elementen
De elementen worden verdeeld in drie harde en vier zachte S’en. Harde elementen zijn relatief makkelijk te benoemen en te veranderen via besluiten. Zachte elementen zijn lastiger te sturen, maar bepalen in de praktijk vaak of een verandering slaagt.
- Strategy (strategie) – de koers en keuzes om doelen te bereiken
- Structure (structuur) – hoe taken, verantwoordelijkheden en rapportagelijnen zijn verdeeld
- Systems (systemen) – processen, procedures en (IT-)systemen voor het dagelijkse werk
- Shared values (gedeelde waarden) – de kernwaarden en overtuigingen die de organisatie verbinden
- Style (stijl) – de leiderschapsstijl en hoe mensen met elkaar omgaan
- Staff (staf/personeel) – de mensen, hun samenstelling en hoe je ze werft, ontwikkelt en behoudt
- Skills (sleutelvaardigheden) – de competenties waarin de organisatie excelleert
Gedeelde waarden als kern. Ze staan in het midden omdat ze alle andere elementen beïnvloeden. Een strategie die botst met de kernwaarden van de organisatie, stuit vrijwel zeker op weerstand.
Wanneer gebruik je het 7S-model?
Het model is vooral een analyse-instrument. Het helpt om vragen te beantwoorden als: waarom komt onze strategie niet van de grond? Wat moet er allemaal veranderen als we anders gaan werken? En waar zitten de spanningen?
- bij een strategiewijziging, om te zien wat er naast de strategie moet veranderen;
- bij een reorganisatie of fusie, om de huidige en gewenste situatie te vergelijken;
- bij prestatieproblemen, om de oorzaak te vinden die niet direct zichtbaar is;
- bij een cultuurverandering, om te zien welke harde elementen de gewenste cultuur tegenwerken;
- bij het opzetten van een nieuwe afdeling of team.
Het model vertelt niet hoe je moet veranderen, alleen wát er moet kloppen. Voor het veranderproces zelf combineer je het met een veranderkundig model, zoals het verandermodel van Kotter of het verandermodel van Lewin. Meer over de aanpak van veranderingen lees je bij verandermanagement.
Een 7S-analyse maken in 5 stappen
Bepaal de aanleiding
Wat wil je weten of bereiken? Een heldere vraag (“Waarom lukt het niet om klantgerichter te werken?”) maakt de analyse scherp.
Beschrijf de huidige situatie
Beschrijf per S hoe het nu is. Gebruik daarvoor documenten, maar praat vooral met medewerkers en leidinggevenden. Een cultuurscan of een medewerkersonderzoek helpt bij de zachte S’en.
Beschrijf de gewenste situatie
Hoe moet elk element eruitzien om je doel te halen? Begin bij strategie en gedeelde waarden en werk van daaruit naar de rest.
Zoek de mismatches
Waar sluiten elementen niet op elkaar aan? Waar zit het grootste verschil tussen nu en straks? Dat zijn je aandachtspunten.
Maak een actieplan
Bepaal per mismatch wat er moet gebeuren, wie eigenaar is en hoe je het volgt. Kijk steeds wat een aanpassing betekent voor de andere elementen.
Een handige werkvorm is een matrix waarin je alle elementen tegen elkaar afzet: past de structuur bij de strategie? Passen de systemen bij de gewenste stijl? Passen de vaardigheden van de staf bij wat de strategie vraagt? Zo vind je spanningen die je bij een losse analyse per element mist.
Voorbeeld: een 7S-analyse in de praktijk
Een fictieve dienstverlener van tweehonderd medewerkers wil overstappen op klantgerichte, multidisciplinaire teams met meer eigen verantwoordelijkheid. Na een jaar merkt de directie dat er weinig veranderd is. Een korte analyse:
Huidige situatie
- Strategie: klantgericht werken in teams.
- Structuur: nog steeds afdelingen per vakgebied.
- Systemen: beoordeling op individuele productie.
- Stijl: leidinggevenden beslissen over alles.
- Skills: weinig ervaring met samenwerken en zelf beslissen.
Gewenste situatie
- Strategie: ongewijzigd.
- Structuur: teams rond klantgroepen.
- Systemen: teamdoelen en feedback naast individuele doelen.
- Stijl: coachend, mandaat bij de teams.
- Skills: training en begeleiding in samenwerking en eigenaarschap.
De analyse laat zien dat de strategie wel is veranderd, maar de andere S’en niet. Medewerkers worden nog steeds beoordeeld op individuele productie en leidinggevenden houden de besluiten bij zich. Geen wonder dat er weinig verandert. Het actieplan richt zich daarom op structuur, het beoordelingssysteem, coachend leiderschap en de ontwikkeling van vaardigheden – niet op een nieuwe strategie.
Wat kan HR met het 7S-model?
HR heeft vooral invloed op de zachte S’en, maar ook op een aantal systemen, zoals het beoordelings- en beloningssysteem. Daarmee is HR een belangrijke partner bij elke strategische verandering.
Mensen en vaardigheden
- personeelsplanning en competentiemanagement;
- ontwikkeling, mobiliteit en opvolging.
Leiderschap en cultuur
- leiderschapsontwikkeling en gedragsnormen;
- kernwaarden vertalen naar gedrag.
HR-systemen
- gesprekscyclus, doelen en beoordeling;
- afstemmen op de gewenste strategie.
Ook voor het opstellen van een HR-strategie is het model bruikbaar: het dwingt je om HR-beleid te koppelen aan de bedrijfsstrategie en aan de cultuur. Wil je specifiek naar cultuur kijken, dan is het Quinn-model een goede aanvulling.
Kanttekeningen bij het model
- Het model is een momentopname en zegt weinig over hoe je van de huidige naar de gewenste situatie komt.
- De buitenwereld – klanten, concurrenten, wetgeving, arbeidsmarkt – komt er niet expliciet in voor.
- Zachte elementen zijn lastig te meten; de analyse hangt sterk af van wie je spreekt.
- Bij grote organisaties kan het abstract blijven; analyseer dan liever per bedrijfsonderdeel of team.
Gebruik het daarom als gespreksinstrument en denkraam, niet als blauwdruk. De echte waarde zit in het gesprek met directie, leidinggevenden en medewerkers over waar het schuurt. Zie ook organisatieontwikkeling.
Strategie vertalen naar mensen met Teampeak
Een strategie werkt pas als mensen weten wat het voor hun werk betekent. Teampeak helpt om de zachte S’en en de HR-systemen in lijn te brengen met je koers: doelen en OKR’s vertalen strategie naar teams en individuen, de gesprekscyclus houdt het gesprek gaande en HR analytics laat zien waar je staat.
Van strategie naar dagelijks werk
- Doelen en OKR's die organisatie-, team- en individuele doelen verbinden.
- Competenties en talentscans om vaardigheden in kaart te brengen.
- Pulse surveys en MTO om cultuur en gedeelde waarden te meten.
- HR analytics, 9-grid en vlootschouw voor inzicht in je bezetting.


