- Het is een vertrouwelijk aanspreekpunt bij ongewenst gedrag op het werk.
- Op dit moment (november 2026) is aanstellen nog niet wettelijk verplicht, maar de Arbowet verplicht wel tot beleid tegen ongewenst gedrag.
- Een wetsvoorstel om de vertrouwenspersoon verplicht te maken is door de Tweede Kamer aangenomen en ligt bij de Eerste Kamer.
- Deze functionaris luistert, adviseert en signaleert — maar onderzoekt of oordeelt niet.
- Kies bewust tussen een interne en externe vertrouwenspersoon, of combineer ze.
Wat is een vertrouwenspersoon?
Het is de eerste, veilige plek waar een medewerker zijn verhaal kwijt kan als er iets gebeurt dat niet in de haak is. Zonder dat er meteen een formele procedure begint, en zonder dat de leidinggevende het direct hoeft te weten.
Dat is belangrijk, want veel ongewenst gedrag blijft onder de radar. Medewerkers zijn bang voor de gevolgen, twijfelen of hun ervaring ‘erg genoeg’ is, of het probleem zit juist bij de leidinggevende. Een onafhankelijk aanspreekpunt verlaagt die drempel. Hij of zij luistert, helpt de situatie te ordenen en bespreekt welke opties er zijn: van een gesprek met de betrokkene tot een formele klacht.
Waarvoor kun je bij een vertrouwenspersoon terecht?
- pesten, buitensluiten of roddelen;
- seksuele intimidatie en grensoverschrijdend gedrag;
- discriminatie, bijvoorbeeld op grond van afkomst, geslacht, leeftijd of geloof;
- agressie en geweld, ook van klanten of externen;
- afhankelijk van de afspraken ook integriteitskwesties of een vermoeden van misstand.
Is een vertrouwenspersoon verplicht in 2026?
Het korte antwoord: nu nog niet, maar het zit eraan te komen. Wel heb je als werkgever al een duidelijke plicht om iets te doen tegen ongewenst gedrag.
Wat nu al geldt: de Arbowet
De Arbowet verplicht werkgevers om beleid te voeren om psychosociale arbeidsbelasting te voorkomen of te beperken. Daar vallen ongewenste omgangsvormen als pesten, intimidatie, agressie en discriminatie onder, net als werkstress. Een vertrouwenspersoon is een veelgebruikte manier om aan die plicht invulling te geven, en de Nederlandse Arbeidsinspectie kijkt bij controles naar zulke maatregelen.
Wat eraan komt: het wetsvoorstel
Een initiatiefwetsvoorstel (Kamerstuk 35592) wil de vertrouwenspersoon verplicht maken via een wijziging van de Arbowet. De Tweede Kamer nam het voorstel op 23 mei 2023 aan. Op het moment van schrijven (november 2026) ligt het nog in de Eerste Kamer en is er geen ingangsdatum bekend.
Voor wie het voorstel gaat gelden
Volgens ondernemersplein.overheid.nl richt de verplichting zich op werkgevers met 10 of meer werknemers. De tekst kan in de Eerste Kamer nog veranderen; houd daarom de officiële berichtgeving in de gaten.
Let op: in sommige cao’s en sectoren (zoals onderwijs en delen van de overheid) is een vertrouwenspersoon al wél verplicht of sterk aanbevolen. Check daarom altijd je cao en branche-arbocatalogus. Los daarvan raden veel experts aan om niet op de wet te wachten: het voorkomen van een conflict is goedkoper dan het oplossen ervan.
Wat doet een vertrouwenspersoon?
De rol bestaat grofweg uit twee kanten: individuele ondersteuning van medewerkers, en advies aan de organisatie. Het wetsvoorstel beschrijft vergelijkbare taken.
Opvang en begeleiding
- luisteren en de situatie helpen ordenen;
- opties bespreken en zo nodig doorverwijzen;
- begeleiden bij een informele oplossing of formele klacht.
Signaleren en adviseren
- gevraagd en ongevraagd adviseren over preventie;
- jaarlijks anoniem rapporteren aan werkgever en OR;
- voorlichting geven over de rol en bereikbaarheid.
Wat het níét is
- geen onderzoeker of rechter;
- geen bemiddelaar tussen partijen;
- geen belangenbehartiger in een klachtprocedure.
Geheimhouding is de basis. Een vertrouwelijk adviseur deelt niets zonder toestemming van de melder, ook niet met de directie. Alleen bij acuut gevaar kan dat anders liggen. Leg dat goed vast in een regeling, zodat iedereen weet waar hij aan toe is.
Interne of externe vertrouwenspersoon?
Je kunt een eigen medewerker opleiden tot vertrouwenspersoon, een externe adviseur inhuren (bijvoorbeeld via je arbodienst of een gespecialiseerd bureau), of beide combineren.
Interne vertrouwenspersoon
- Kent de organisatie en de cultuur.
- Laagdrempelig en snel bereikbaar.
- Risico op rolconflict of twijfel aan onafhankelijkheid.
- Minder geschikt als de klacht hogerop ligt.
Externe vertrouwenspersoon
- Onafhankelijk en buiten de hiërarchie.
- Vaak professioneel opgeleid en ervaren.
- Minder kennis van de interne context.
- Kan voor medewerkers drempel voelen als ‘vreemde’.
Tip: veel organisaties kiezen voor een combinatie, of voor twee vertrouwenspersonen van verschillend geslacht of achtergrond. Zo heeft iedere medewerker een keuze bij wie hij zich het meest op zijn gemak voelt.
Wat kost een vertrouwenspersoon?
Een interne kracht kost vooral tijd: opleiding, intervisie en uren om bereikbaar te zijn en meldingen op te volgen. Een externe adviseur werkt meestal met een abonnement per jaar, vaak afhankelijk van het aantal medewerkers, plus een uurtarief voor begeleiding bij concrete meldingen. Vraag offertes op en vergelijk wat er in de vaste prijs zit, zoals voorlichting aan teams, een jaarverslag en bereikbaarheid buiten kantoortijd.
Welke kwalificaties zijn belangrijk?
Op dit moment schrijft geen wet een diploma of certificaat voor. In de praktijk kies je voor iemand die een erkende opleiding heeft gevolgd en zich aan een beroepscode houdt. De Landelijke Vereniging van Vertrouwenspersonen (LVV) hanteert zo’n gedragscode. Vraag ook naar ervaring met jouw sector en naar intervisie of supervisie, zodat de adviseur zelf niet alleen staat bij zware casussen.
Een vertrouwenspersoon aanstellen in 5 stappen
Stel een profiel op
Een goede kandidaat is integer, empathisch, onafhankelijk en kan goed luisteren. Hij of zij heeft geen leidinggevende of HR-rol richting de mensen die melden, en volgt bij voorkeur een erkende opleiding.
Betrek de ondernemingsraad
Een regeling rond ongewenst gedrag raakt aan arbobeleid. De ondernemingsraad heeft hier vaak instemmingsrecht. Laat de OR ook meekijken bij de keuze van de persoon.
Leg een regeling vast
Beschrijf taken, geheimhouding, bescherming tegen benadeling, rapportage en de klachtprocedure. Verwijs naar je gedragscode.
Zorg voor tijd en faciliteiten
Geef een interne kandidaat uren, scholing en een plek om ongestoord te praten. Bescherm hem of haar tegen nadelige gevolgen van de rol.
Maak het bekend — en blijf het bekendmaken
Noem de vertrouwenspersoon tijdens de onboarding, op intranet en in teamoverleggen. Een aanspreekpunt dat niemand kent, helpt niemand.
Vertrouwenspersoon integriteit en klokkenluiders
Naast deze rol voor ongewenste omgangsvormen bestaat de vertrouwenspersoon integriteit, bij wie medewerkers terechtkunnen met een vermoeden van fraude, corruptie of andere misstanden. Werkgevers met 50 of meer werknemers moeten op grond van de Wet bescherming klokkenluiders een interne meldprocedure hebben. Lees meer over klokkenluiden en wat dat van je vraagt.
Vertrouwenspersoon, klachtencommissie en meldregeling
Een vertrouwenspersoon is geen klachtbehandelaar. Wil een medewerker een formele klacht indienen over ongewenst gedrag, dan heb je een klachtenregeling nodig met een onafhankelijke klachtencommissie die hoor en wederhoor toepast en advies uitbrengt. Die kan de melder daarbij begeleiden, maar oordeelt niet. Leg beide rollen vast in je gedragscode of personeelshandboek, zodat medewerkers weten welke route ze kunnen kiezen.
Een veilige werkcultuur met Teampeak
Teampeak is geen meldsysteem voor klachten en vervangt dit aanspreekpunt niet. Wel helpt Teampeak je om een cultuur te bouwen waarin ongewenst gedrag minder kans krijgt. Met anonieme pulse surveys meet je psychologische veiligheid en werksfeer per team, en in regelmatige 1-op-1’s ontstaat ruimte om spanningen vroeg bespreekbaar te maken. Zo werk je aan een sterke bedrijfscultuur waarin melden normaal wordt.
Signalen zien vóór ze escaleren
- Anonieme pulse surveys en MTO’s over veiligheid, sfeer en samenwerking.
- Dashboards die verschillen tussen teams zichtbaar maken.
- 1-op-1 gesprekken met ruimte voor welzijn en werkrelaties.
- AI Coach Talli helpt leidinggevenden lastige gesprekken goed voor te bereiden.
Teampeak schrijft over bedrijfscultuur, psychologische veiligheid en arbowetgeving. Het team helpt organisaties om regels te vertalen naar een werkplek waar medewerkers zich veilig voelen om zich uit te spreken.
ISO 27001 gecertificeerd. Deze pagina is met zorg samengesteld en inhoudelijk gecontroleerd.