Werktijden & flexibel werken · Wetgeving

Arbeidstijdenwet: werk- en rusttijden in 2026

Hoe lang mag een medewerker per dag werken? Hoeveel rust is verplicht na een nachtdienst? En wat moet je als werkgever registreren? De Arbeidstijdenwet geeft de grenzen. Hier vind je alle normen voor volwassen werknemers op een rij, plus de valkuilen die tot een boete leiden.

8 min leestijd Bijgewerkt nov 2026 Door Teampeak
In het kort

De Arbeidstijdenwet (ATW) is de Nederlandse wet die bepaalt hoe lang werknemers maximaal mogen werken en hoeveel rust en pauze ze minimaal krijgen. De wet beschermt de gezondheid en veiligheid van werknemers en houdt rekening met de combinatie van werk en privé; de Nederlandse Arbeidsinspectie houdt toezicht.

Belangrijkste punten
  • De Arbeidstijdenwet stelt maximale werktijden en minimale rusttijden; over loon of overwerktoeslag zegt de wet niets.
  • Volwassen werknemers: maximaal 12 uur per dienst, 60 uur per week en gemiddeld 48 uur per week over 16 weken.
  • Na een werkdag minimaal 11 uur rust; per week minimaal 36 uur aaneengesloten rust.
  • Je moet werk- en rusttijden registreren en minimaal 52 weken bewaren.
  • Teampeak doet geen urenregistratie, maar helpt je om werkdruk en balans te meten en te bespreken.

Wat is de Arbeidstijdenwet?

De Arbeidstijdenwet geldt sinds 1996 en is in 2007 flink vereenvoudigd. Het uitgangspunt: werkgever en werknemer hebben veel ruimte om zelf werktijden af te spreken, zolang ze binnen de wettelijke grenzen blijven.

De wet geldt voor bijna alle werknemers in Nederland, ook voor uitzendkrachten en stagiairs. Voor jongeren onder de 18 gelden strengere regels; lees daarvoor werktijden jongeren. Voor sommige sectoren, zoals de zorg, de transportsector en de offshore, staan aanvullende regels in het Arbeidstijdenbesluit. Voor werknemers met een hoog inkomen (minimaal drie keer het wettelijk minimumloon) gelden veel normen niet, met uitzonderingen voor onder meer nachtwerk en bepaalde sectoren.

Wat regelt de wet wél en níet?

Niet in de Arbeidstijdenwet

  • Hoeveel uur iemand per week werkt volgens contract.
  • Of overuren worden betaald of gecompenseerd.
  • Toeslagen voor avond, nacht of weekend.
  • Het aantal vakantiedagen.

Wel in de Arbeidstijdenwet

  • Maximale arbeidstijd per dienst en per week.
  • Minimale rust tussen diensten en per week.
  • Pauzes en nachtdiensten.
  • Registratieplicht en roosterbekendmaking.

Afspraken over overuren en toeslagen vind je dus in de cao of de arbeidsvoorwaarden. Meer daarover lees je bij overuren uitbetalen.

Maximale werktijden volgens de Arbeidstijdenwet

Volgens ondernemersplein.overheid.nl gelden in 2026 de volgende normen voor werknemers van 18 jaar en ouder. De wet werkt met absolute maxima én gemiddelden; je moet aan beide voldoen.

Per dienst

Max. 12 uur

  • geldt per dienst, niet per kalenderdag;
  • nachtdienst: lagere grens (zie hieronder).
Per week

Max. 60 uur

  • absolute bovengrens in één week;
  • mag niet structureel.
Gemiddeld

55 en 48 uur

  • gemiddeld max. 55 uur per week over 4 weken;
  • gemiddeld max. 48 uur per week over 16 weken.

Rekenvoorbeeld: een medewerker draait in een piekperiode vier weken van 55 uur. Dat mag. Om over 16 weken op gemiddeld 48 uur uit te komen, mag hij de overige 12 weken samen nog maximaal 768 − 220 = 548 uur werken, gemiddeld zo’n 45,7 uur per week.

Wijzig je een rooster, dan moet je dat volgens de rijksoverheid in principe minstens 28 dagen van tevoren bekendmaken, tenzij de cao iets anders regelt. Lees meer over het opstellen van een werkrooster.

Rusttijden en pauzes

Rust is net zo belangrijk als de maximale werktijd. Juist bij langere diensten of piekperiodes zie je in de praktijk dat rust er bij inschiet.

1

Dagelijkse rust: 11 uur

Na een werkdag heeft een werknemer minimaal 11 uur aaneengesloten rust. Eén keer per periode van 7 dagen mag dit, als het werk dat nodig maakt, worden ingekort tot 8 uur.

2

Wekelijkse rust: 36 uur

Per week heeft een werknemer minimaal 36 uur aaneengesloten rust. Je mag dit ook regelen als 72 uur per 14 dagen, eventueel opgesplitst in periodes van minimaal 32 uur.

3

Pauze na 5,5 uur

Wie meer dan 5,5 uur werkt, krijgt minimaal 30 minuten pauze, eventueel gesplitst in twee keer 15 minuten.

4

Pauze na 10 uur

Wie meer dan 10 uur werkt, krijgt minimaal 45 minuten pauze, eventueel gesplitst in delen van 15 minuten.

5

Geen pauze aan begin of eind

Een dienst mag niet beginnen of eindigen met een pauze. Een cao of bedrijfsregeling kan afwijken, maar na 5,5 uur werk blijft minimaal 15 minuten pauze verplicht.

Pauzes tellen niet als arbeidstijd en zijn in principe onbetaald, tenzij je iets anders afspreekt. Daarnaast hoeft een werknemer niet op zondag te werken, tenzij dat is afgesproken en voortvloeit uit de aard van het werk.

Regels voor nachtdiensten

Een dienst is een nachtdienst als er meer dan een uur gewerkt wordt tussen 00.00 en 06.00 uur. Nachtwerk is zwaarder voor lichaam en geest, daarom gelden strengere normen.

  • een nachtdienst duurt maximaal 10 uur; incidenteel mag 12 uur, maar maximaal 5 keer per 2 weken en 22 keer per jaar;
  • eindigt de nachtdienst na 02.00 uur, dan volgt minimaal 14 uur rust (eenmaal per week in te korten tot 8 uur als het werk dat vereist);
  • na een reeks van 3 of meer nachtdiensten volgt minimaal 46 uur rust;
  • bij 16 of meer nachtdiensten in 16 weken mag iemand gemiddeld maximaal 40 uur per week werken over die periode;
  • per jaar zijn maximaal 140 nachtdiensten toegestaan, behalve met een ontheffing.

Let op: de regels voor nachtdiensten zijn gedetailleerd en kennen uitzonderingen. Check bij twijfel de actuele vraag-en-antwoordpagina’s op rijksoverheid.nl of de wettekst op wetten.overheid.nl.

Zondagswerk, overwerk en bijzondere groepen

Naast de normen per dienst en per week regelt de wet een aantal situaties die in de praktijk vaak tot vragen leiden.

Zondag en overwerk
  • Een werknemer hoeft niet op zondag te werken, tenzij dat is afgesproken en voortvloeit uit de aard van het werk; voor wie wel op zondag werkt, stelt de wet aanvullende regels over vrije zondagen.
  • De wet maakt geen onderscheid tussen gewone uren en overuren: alle gewerkte uren tellen mee voor de maxima.
  • Of en hoe je overuren vergoedt, regelt de cao of het contract, niet de wet.
Bijzondere groepen
  • Voor jongeren onder de 18 gelden strengere grenzen; zie werktijden voor jongeren.
  • Zwangere en pas bevallen werknemers hebben extra bescherming, onder meer recht op extra pauzes en geen verplichting tot nachtwerk.
  • Voor bereikbaarheidsdiensten (consignatie) en sommige sectoren gelden aparte regels.
Thuis en hybride werken
  • De normen gelden ook voor uren die thuis worden gewerkt.
  • Leg vast hoe medewerkers hun werktijden bij thuiswerk bijhouden.
  • Let op het ‘altijd aan’-gevoel: mails in de avond tasten de rust aan, ook als het formeel binnen de regels blijft.

Juist bij thuiswerk en flexibele tijden zie je overschrijdingen pas laat. Neem afspraken over bereikbaarheid op in je HR-beleid en kijk naar duurzame inzetbaarheid: medewerkers die structureel lange dagen maken, lopen meer risico op uitval. Lees ook hoe je met burn-out-preventie vroeg kunt ingrijpen.

Registratieplicht en handhaving

Als werkgever moet je de werk- en rusttijden van je werknemers registreren, zodat je kunt aantonen dat je de normen naleeft. Die registratie bewaar je minimaal 52 weken. Hoe je dat praktisch doet, lees je bij urenregistratie personeel.

De Nederlandse Arbeidsinspectie controleert op naleving en kan boetes opleggen, bijvoorbeeld voor overschrijding van de maximale arbeidstijd, onvoldoende rust of een ontbrekende registratie. Meer over het toezicht lees je bij de Arbeidsinspectie. De Arbeidstijdenwet staat niet los van de Arbowet: daarin is de zorgplicht voor psychosociale arbeidsbelasting en werkdruk geregeld.

Checklist voor werkgevers

  • Roosters toetsen aan de maxima per dienst, per week en de gemiddelden.
  • Rust na late diensten en nachtdiensten bewaken, vooral bij ruildiensten.
  • Roosterwijzigingen tijdig communiceren.
  • Werk- en rusttijden registreren en 52 weken bewaren.
  • Afwijkende afspraken in cao of bedrijfsregeling documenteren.
  • Structurele overschrijdingen bespreken in een 1-op-1 gesprek: wat zegt het over werkdruk en bezetting?

Werkdruk en balans bespreekbaar met Teampeak

Teampeak is geen rooster- of urenregistratiesysteem: compliance met de Arbeidstijdenwet regel je in je planningstool. Maar wie de wet structureel opzoekt, heeft vaak een werkdrukprobleem. Met Teampeak maak je dat zichtbaar en bespreekbaar, voordat het leidt tot uitval of burn-out.

HR People Enablement software

Van normen naar gezonde werkdruk

  • Pulse surveys over werkdruk, energie en werkgeluk, met trends per team.
  • 1-op-1 gesprekken met vaste vragen over belasting en herstel.
  • HR analytics-dashboards die teams met structurele piekbelasting laten zien.
  • AI Coach Talli ondersteunt leidinggevenden bij gesprekken over werkdruk.
Plan een demo
Dashboard van Teampeak voor medewerkers met feedback, doelen en de gesprekscyclus
Teampeak
Geschreven door
Teampeak
Redactie HR-kennisbank

Teampeak schrijft over werktijden, werkdruk en duurzame inzetbaarheid. Het team helpt organisaties om wettelijke kaders te vertalen naar gezonde werkpatronen en goede gesprekken.

Inhoudelijk gecontroleerd door een arbeids- & organisatiepsycholoog · laatst herzien nov 2026
Volg Teampeak op LinkedIn
ISO 27001 gecertificeerd — Procertify

ISO 27001 gecertificeerd. Deze pagina is met zorg samengesteld en inhoudelijk gecontroleerd.

Veelgestelde vragen

Over de Arbeidstijdenwet

Hoeveel uur mag je maximaal werken volgens de Arbeidstijdenwet?

Een volwassen werknemer mag maximaal 12 uur per dienst en 60 uur per week werken. Gemiddeld mag dat niet meer zijn dan 55 uur per week over 4 weken en 48 uur per week over 16 weken.

Hoeveel pauze is verplicht?

Bij meer dan 5,5 uur werk is minimaal 30 minuten pauze verplicht, die je mag splitsen in twee keer 15 minuten. Bij meer dan 10 uur werk is dat 45 minuten. Een cao kan afwijken, maar na 5,5 uur blijft minimaal 15 minuten pauze verplicht.

Hoeveel rust moet er tussen twee diensten zitten?

Minimaal 11 uur aaneengesloten. Eén keer per 7 dagen mag dat worden ingekort tot 8 uur als het werk dat vereist. Na een nachtdienst die na 02.00 uur eindigt, is minimaal 14 uur rust verplicht.

Geldt de Arbeidstijdenwet ook voor overuren?

Ja, overuren tellen gewoon mee voor de maximale arbeidstijd. De wet regelt alleen niet of en hoe overuren worden betaald; dat staat in de cao of de arbeidsovereenkomst.

Geldt de Arbeidstijdenwet ook bij thuiswerken?

Ja. De normen voor maximale werktijd, pauzes en rust gelden ook voor uren die thuis worden gewerkt. Als werkgever blijf je verantwoordelijk, dus maak afspraken over werktijden en bereikbaarheid en bespreek signalen van structureel overwerk.

Kan Teampeak de Arbeidstijdenwet bewaken?

Nee, Teampeak doet geen rooster- of urenregistratie. Teampeak helpt je wel om werkdruk te meten met pulse surveys en het gesprek over belasting en balans structureel te voeren.

Kennismaken? Gewoon doen.

Plan een demo en ontdek hoe Teampeak helpt om medewerkers te binden, te laten groeien en optimaal te laten presteren.