- Een vertrekvragenlijst geeft vergelijkbare data over vertrekredenen; een exitgesprek geeft diepgang.
- Combineer beide: eerst de vragenlijst, daarna het gesprek.
- Verstuur de lijst na de ontslagname en vóór de laatste werkdag, eventueel met een vervolgmeting na vertrek.
- Houd het kort: 10–15 vragen met een paar open vragen.
- De waarde zit in de opvolging: koppel uitkomsten aan acties voor behoud.
Wat is een exit survey?
Het is de gestructureerde tegenhanger van het afscheidsgesprek: een vaste set vragen over waarom iemand vertrekt en hoe hij of zij de organisatie heeft ervaren, die je bij iedere vertrekkende medewerker op dezelfde manier afneemt.
Vertrekkende medewerkers zijn vaak eerlijker dan zittende. Ze hebben minder te verliezen en kijken met enige afstand terug. Tegelijk willen ze ook niet alle bruggen verbranden, dus het juiste moment en de juiste vorm zijn belangrijk. Een anonieme of vertrouwelijke vragenlijst maakt het makkelijker om lastige punten te benoemen, zoals onvrede over een leidinggevende.
De vragenlijst hoort bij een zorgvuldig offboardingproces. Waar offboarding gaat over de praktische afronding — overdracht, spullen inleveren, toegang intrekken — gaat deze vragenlijst over leren: wat kunnen we als organisatie beter doen? Het is daarmee ook een aanvulling op het MTO: waar een medewerkerstevredenheidsonderzoek meet hoe zittende medewerkers zich voelen, laat de vertrekvragenlijst zien wat er uiteindelijk de doorslag gaf om weg te gaan. Samen geven ze een vollediger beeld van wat medewerkers bindt en wat hen wegdrijft.
Exit survey of exitgesprek?
Het exitgesprek en de vragenlijst hebben hetzelfde doel, maar leveren verschillende informatie op. Wie zoekt hoe je zo'n gesprek voert, vindt daar de aanpak; hier gaat het over meten en vergelijken.
Exitgesprek
- Persoonlijk, met ruimte om door te vragen.
- Geeft context en nuance.
- Moeilijk te vergelijken tussen medewerkers.
- Kwaliteit hangt af van de gespreksvoerder.
Exit survey
- Gestandaardiseerd en vergelijkbaar.
- Laat trends zien over teams en periodes.
- Drempel lager om kritiek te uiten.
- Minder diepgang zonder vervolggesprek.
Beste aanpak: laat de medewerker eerst de vragenlijst invullen en gebruik de antwoorden als basis voor het gesprek. Laat het gesprek bij voorkeur voeren door HR of een andere neutrale partij dan de direct leidinggevende.
Wanneer verstuur je de vragenlijst?
Timing heeft invloed op de antwoorden. Er zijn grofweg drie momenten, elk met voor- en nadelen.
Na ontslagname
- herinneringen zijn vers;
- maar de emotie kan ook nog hoog zijn.
Laatste weken
- meest gebruikt, hoge respons;
- combineer met het exitgesprek.
Enkele maanden na vertrek
- meer afstand, vaak eerlijker;
- maar de respons is lager.
De meeste organisaties kiezen voor de laatste weken van het dienstverband. Een vervolgmeting enkele maanden na vertrek kan extra inzicht geven: hoe kijkt iemand terug nu hij de nieuwe werkgever kent? Dat is ook een goed moment om te peilen of iemand open staat voor een terugkeer als boomerang-medewerker.
Voorbeeldvragen voor een exit survey
Combineer gesloten vragen (met een schaal of keuzelijst) met een paar open vragen. Gesloten vragen maken vergelijken mogelijk; open vragen geven de context.
- Wat is de belangrijkste reden dat je vertrekt? (keuzelijst + toelichting)
- Wanneer begon je voor het eerst te denken aan vertrekken?
- Wat had ervoor kunnen zorgen dat je was gebleven?
- Hoe tevreden was je over de begeleiding door je leidinggevende?
- Kreeg je voldoende feedback en erkenning?
- Hoe ervoer je de werkdruk?
- Had je voldoende mogelijkheden om je te ontwikkelen?
- Hoe beoordeel je de beloning ten opzichte van de nieuwe baan?
- Waren er interne alternatieven die je hebt overwogen?
- Hoe waarschijnlijk is het dat je ons als werkgever aanbeveelt?
- Wat moeten we vooral zo houden?
- Zou je in de toekomst terug willen komen?
Gebruik voor de keuzelijst van vertrekredenen vaste categorieën, zoals loopbaanperspectief, leidinggevende, werkdruk, beloning, reistijd, cultuur en persoonlijke omstandigheden. De aanbevelingsvraag sluit aan op de employee Net Promoter Score, zodat je vertrekkers kunt vergelijken met zittende medewerkers.
Een exit survey opzetten in 5 stappen
Bepaal wat je wilt weten
Wil je vooral vertrekredenen begrijpen, of ook de rol van leidinggevenden en onboarding? Kies maximaal vijf thema's.
Houd het kort
Tien tot vijftien vragen is genoeg. Een vertrekkende medewerker heeft weinig reden om een lange lijst in te vullen.
Regel vertrouwelijkheid
Vertel wie de antwoorden ziet en hoe ze worden gebruikt. Rapporteer alleen op geaggregeerd niveau, zeker bij kleine teams.
Verstuur op een vast moment
Maak de survey een standaardstap in het offboardingproces, zodat iedereen hem op hetzelfde moment krijgt.
Analyseer periodiek
Bekijk de resultaten per kwartaal of halfjaar. Kijk naar trends per afdeling, functie, diensttijd en leidinggevende.
Privacy: antwoorden zijn persoonsgegevens zolang ze herleidbaar zijn. Maak deelname vrijwillig, leg uit waarvoor je de gegevens gebruikt en bewaar ze niet langer dan nodig. Bij een team van drie mensen is “anoniem” in de praktijk zelden echt anoniem; zeg dat eerlijk.
Van uitkomsten naar behoud
Een vertrekenquête is achteraf meten: de medewerker is al weg. De waarde ontstaat pas als je de uitkomsten gebruikt om toekomstig vertrek te voorkomen.
- Zoek patronen, geen incidenten. Eén kritische reactie zegt weinig; vijf vertrekkers uit hetzelfde team met dezelfde klacht zeggen veel.
- Leg de data naast andere bronnen. Vergelijk met de cijfers over verloop, uitkomsten van het MTO en signalen uit gesprekken.
- Maak de kosten zichtbaar. Met de personeelsverloop calculator reken je uit wat vertrek kost, wat helpt om budget voor maatregelen vrij te maken.
- Deel uitkomsten met leidinggevenden. Geaggregeerd en zorgvuldig, zodat ze ervan kunnen leren.
- Rapporteer wat je hebt veranderd. Dat laat zittende medewerkers zien dat feedback iets oplevert.
Veelgemaakte fouten
Alleen de “officiële” reden accepteren
“Betere aanbieding” is vaak het eindpunt, niet de oorzaak. Iemand die tevreden is, kijkt meestal niet naar vacatures. Vraag daarom ook wanneer iemand begon te twijfelen en waarom.
De leidinggevende laten analyseren
Als de direct leidinggevende de antwoorden over zijn eigen team als eerste ziet, is de verleiding groot om ze weg te verklaren. Laat HR de analyse doen en de uitkomsten daarna bespreken.
Te weinig respons accepteren
Bij een lage respons krijg je vooral de uitersten te zien: de heel tevredenen en de heel ontevredenen. Maak het invullen een vast onderdeel van de laatste werkweken en herinner vriendelijk.
Niets doen met de resultaten
Zonder acties is de survey een papieren exercitie. Kies per periode één of twee verbeterpunten en koppel daar een eigenaar aan.
Liever voorkomen dan meten
Veel vertrekredenen hadden eerder boven tafel kunnen komen. Met een stay interview vraag je zittende medewerkers wat hen bindt en wat hen zou kunnen doen vertrekken — voordat ze een andere baan hebben gevonden. Regelmatige pulse surveys helpen om onvrede vroeg te signaleren. Lees meer over een integrale aanpak bij behoud van medewerkers.
Verloop voorkomen met Teampeak
Teampeak is geen offboarding- of exit-survey-tool, maar helpt je wel om de signalen die vertrekkers achteraf noemen eerder op te pikken. Met regelmatige pulse surveys en MTO's meet je betrokkenheid en werkgeluk, in 1-op-1 gesprekken bespreek je ontwikkeling en ambities, en met HR analytics zie je per team waar risico's ontstaan.
Signalen opvangen vóór vertrek
- Pulse surveys en MTO's om betrokkenheid en werkgeluk te volgen.
- Een gesprekscyclus met 1-op-1's, ontwikkel- en exitgesprekken.
- POP, interne vacatures en loopbaanpaden voor perspectief binnen de organisatie.
- HR analytics en dashboards om trends per team te zien.


