- 70% leren door ervaring, 20% door anderen, 10% door formele training.
- De percentages zijn een vuistregel, geen wetenschappelijk vastgestelde verhouding.
- Het model wordt meestal herleid tot werk van het Center for Creative Leadership.
- De drie vormen versterken elkaar: training werkt beter met oefening en feedback in het werk.
- Maak de 70 en 20 zichtbaar in het POP, anders blijft ontwikkeling vooral “een cursus volgen”.
Wat is het 70-20-10-model?
Het model beschrijft waar leren plaatsvindt. Het meeste gebeurt niet tijdens een training, maar in het werk zelf en in contact met collega’s.
De gedachte erachter is eenvoudig. Een training geeft kennis en een kader, maar pas als je iets toepast, fouten maakt, feedback krijgt en het opnieuw probeert, wordt het een vaardigheid. Het model vraagt HR en leidinggevenden daarom om niet alleen naar het opleidingsaanbod te kijken, maar vooral naar de leerkansen in het dagelijks werk.
Herkomst
Het model wordt meestal in verband gebracht met onderzoek van het Center for Creative Leadership naar hoe succesvolle leidinggevenden zich hadden ontwikkeld, en met de auteurs Michael Lombardo en Robert Eichinger, die de verhouding populair maakten. Zij vroegen ervaren managers naar de belangrijkste leermomenten in hun loopbaan. Die bleken vooral te liggen in uitdagende opdrachten en in de invloed van anderen.
Geen harde norm. De percentages zijn gebaseerd op wat mensen zelf rapporteerden en worden in de praktijk als richtlijn gebruikt. Het is dus geen doel om precies 70% van je ontwikkelactiviteiten in het werk te organiseren. Gebruik het model als denkkader, niet als rekensom.
De drie onderdelen van het model
Leren door ervaring
- nieuwe taken, projecten en verantwoordelijkheden;
- problemen oplossen en experimenteren;
- reflecteren op wat wel en niet werkte.
Leren van anderen
- feedback van collega’s en leidinggevende;
- coaching, mentoring en intervisie;
- meekijken en samenwerken.
Formeel leren
- trainingen, cursussen en opleidingen;
- e-learning en workshops;
- boeken, artikelen en webinars.
Het ervaringsdeel is het grootst, maar ook het meest onzichtbaar. Veel van dat leren gebeurt onbewust en wordt nergens vastgelegd. Lees meer over hoe je dat zichtbaar maakt op de pagina over informeel leren. Het sociale deel (de 20) vraagt om een cultuur waarin feedback en kennisdelen normaal zijn. En het formele deel (de 10) werkt het best als het direct aansluit op wat iemand in het werk nodig heeft.
Voorbeelden per categorie
Stel dat een medewerker zich wil ontwikkelen in het leiden van projecten. Zo zou een ontwikkelplan volgens het model eruit kunnen zien:
- een klein project zelfstandig leiden;
- de planning van een teamproject opstellen en bewaken;
- na elke mijlpaal kort reflecteren: wat ging goed, wat niet?
- een ervaren projectleider als mentor;
- een paar dagen job shadowing bij een collega;
- na het project feedback vragen aan teamleden en opdrachtgever.
- een korte training projectmanagement;
- microlearning over plannen en risico’s;
- een boek of artikelenreeks over projectleiding.
Het voorbeeld laat zien dat de drie onderdelen elkaar versterken. De training geeft houvast, het project geeft oefening en de mentor en feedback helpen om te reflecteren en bij te sturen. Andere leervormen die goed passen zijn job rotation en reverse mentoring.
Voordelen en kritiek
Kritiek en beperkingen
- de percentages zijn niet wetenschappelijk onderbouwd als vaste verhouding;
- het oorspronkelijke onderzoek ging over leidinggevenden, niet over alle functies;
- leren in het werk gaat niet vanzelf: zonder begeleiding of reflectie blijft het beperkt;
- het model kan misbruikt worden om te bezuinigen op opleidingen.
Voordelen
- verbreedt de blik van “opleiden” naar “ontwikkelen”;
- maakt de rol van de leidinggevende en collega’s in leren zichtbaar;
- sluit aan bij hoe volwassenen in de praktijk leren;
- helpt om opleidingsbudget gerichter in te zetten.
De sterkste kritiek richt zich op het letterlijk nemen van de getallen. Wie het model als denkkader gebruikt, haalt er de meeste waarde uit: het herinnert je eraan dat een training zonder toepassing en feedback weinig oplevert. Om te toetsen of leren echt effect heeft in het werk, kun je het Kirkpatrick-model gebruiken.
Het model toepassen in 5 stappen
Begin bij het leerdoel
Wat moet iemand straks kunnen? Formuleer concrete leerdoelen, bijvoorbeeld in het ontwikkelgesprek. Het model helpt pas als duidelijk is waar je naartoe wilt.
Zoek leerkansen in het werk
Welke taak, welk project of welke verantwoordelijkheid helpt om dit doel te oefenen? De leidinggevende speelt hier een sleutelrol, omdat hij of zij het werk verdeelt.
Organiseer het leren van anderen
Koppel een mentor, plan feedbackmomenten in en stimuleer kennisdeling in het team. Ook intervisie en coaching horen bij deze categorie.
Vul aan met formeel leren
Kies een training of module die precies dat geeft wat in het werk ontbreekt. Plan die bij voorkeur vlak voordat iemand het nodig heeft.
Leg vast en evalueer
Neem alle drie de vormen op in het persoonlijk ontwikkelplan en bespreek de voortgang in de 1-op-1’s. Kijk niet alleen of acties zijn afgerond, maar vooral wat iemand nu anders doet.
De rol van HR en leidinggevende
Het model verschuift de verantwoordelijkheid voor leren. Waar HR vroeger vooral het opleidingsaanbod regelde, wordt het nu ook de vraag hoe het werk zelf leerzaam wordt. Dat vraagt iets van beide partijen.
- HR ontwerpt het kader: hoe ziet een goed ontwikkelplan eruit, welke leervormen zijn er en hoe meet je effect? Zie ook learning & development en het opleidingsplan;
- leidinggevenden creëren leerkansen in het werk, geven feedback en maken ruimte voor fouten;
- medewerkers nemen eigenaarschap voor hun persoonlijke ontwikkeling en vragen actief om feedback;
- collega’s delen kennis en ervaring, bijvoorbeeld als mentor of buddy.
Een organisatie waarin dit vanzelf gaat, heeft een sterke leercultuur. Daar is fouten maken onderdeel van leren, wordt feedback gezien als hulp en krijgen mensen ruimte om iets nieuws te proberen.
Veelgemaakte fouten bij het 70-20-10-model
Het model klinkt eenvoudig, maar in de uitvoering gaat het geregeld mis. Deze vier fouten zie je het vaakst:
De getallen als quotum gebruiken
Een organisatie die eist dat precies 10% van de ontwikkeltijd naar training gaat, mist de bedoeling. Kijk per leerdoel welke mix logisch is: voor een nieuwe wettelijke regel is een cursus soms gewoon de beste route.
Ervaring zonder reflectie
Een nieuwe taak is pas leerzaam als iemand stilstaat bij wat er gebeurde. Plan korte reflectiemomenten in, bijvoorbeeld als vast onderdeel van het 1-op-1 gesprek.
De 20 aan het toeval overlaten
Leren van anderen gebeurt niet vanzelf als iedereen het druk heeft. Maak feedback, mentoring en kennisdelen expliciet onderdeel van het werk, en geef mensen er tijd voor.
Alleen formele acties vastleggen
Staat in het POP alleen “training volgen”, dan blijft de rest onzichtbaar. Leg ook opdrachten, mentorafspraken en feedbackmomenten vast, zodat je ze kunt bespreken en waarderen.
Het 70-20-10-model in Teampeak
In Teampeak breng je alle drie de vormen van leren samen in één ontwikkelplan. Zo zie je niet alleen welke trainingen iemand volgt, maar ook welke opdrachten, feedback en coaching bijdragen aan groei.
Leren dat verder gaat dan training
- POP’s waarin je leerdoelen koppelt aan werkervaring, feedback en training.
- 360°-feedback en complimenten voor het leren van anderen.
- Talentscans, e-assessments en de coach-marktplaats voor gerichte ondersteuning.
- AI Coach Talli als dagelijkse sparringpartner bij reflectie en ontwikkeling.


