- Feedforward richt zich op de toekomst: wat kan iemand de volgende keer doen?
- Het werkt het best bij een helder ontwikkeldoel dat de ontvanger zelf kiest.
- Suggesties zijn aanbod, geen opdracht: de ontvanger beslist wat hij ermee doet.
- Het vervangt feedback niet, maar vult het aan — vooral bij gedrag en vaardigheden.
- Met Teampeak leg je suggesties vast bij doelen, 1-op-1’s en het POP.
Wat is feedforward? (betekenis)
Het woord zegt het al: waar feedback teruggrijpt op het verleden, wijst deze vorm vooruit. Je helpt iemand met ideeën voor een situatie die nog moet komen, zoals de volgende presentatie, het volgende klantgesprek of het volgende project.
De term werd vooral bekend door de Amerikaanse executive coach Marshall Goldsmith. Zijn redenering is eenvoudig: het verleden kun je niet meer veranderen, de toekomst wel. Bovendien horen mensen kritiek op hun eerdere gedrag vaak als een oordeel over wie ze zijn. Dan gaan ze zich verdedigen in plaats van leren. Een suggestie voor morgen roept veel minder weerstand op.
Dat betekent niet dat je het verleden negeert. Klassieke feedback blijft waardevol om te begrijpen wat er gebeurde. Feedforward is de stap die daarop volgt: wat neem je mee naar de volgende keer?
Kenmerken van feedforward
- gericht op een concrete situatie in de toekomst;
- bestaat uit suggesties, niet uit beoordelingen;
- de ontvanger bepaalt het ontwikkeldoel en kiest welke ideeën hij gebruikt;
- de ontvanger luistert en bedankt, zonder te discussiëren of zich te verantwoorden;
- kort en licht: een paar minuten per gesprek is vaak genoeg.
Het verschil tussen feedback en feedforward
Beide vormen helpen iemand verder, maar ze vertrekken vanuit een ander punt. Feedback analyseert gedrag dat al heeft plaatsgevonden. Feedforward bouwt verder op een doel. In de praktijk vullen ze elkaar aan: eerst samen kijken wat er gebeurde, daarna samen bedenken wat er de volgende keer anders kan.
Feedback
- Kijkt terug op gedrag of resultaat.
- Geeft inzicht in het effect van gedrag op anderen.
- Kan als oordeel of kritiek voelen.
- Leidt soms tot uitleg en verdediging.
Feedforward
- Kijkt vooruit naar een volgende situatie.
- Geeft concrete ideeën om iets anders te doen.
- Voelt als hulp, niet als beoordeling.
- Nodigt uit tot experimenteren en eigenaarschap.
Een goed feedbackmodel zoals het SBI-model beschrijft situatie, gedrag en impact. Wil je daar een vooruitblik aan toevoegen, sluit dan af met één vraag: “Wat zou je de volgende keer willen proberen?” Daarmee schuif je het gesprek vanzelf van terugblikken naar vooruitkijken. Meer over het geven en ontvangen van beide vormen lees je in feedback geven en ontvangen.
Vuistregel: gaat het om een fout met gevolgen, zoals een gemiste deadline of een veiligheidsincident, begin dan met feedback. Gaat het om groei in gedrag of vaardigheden, dan werkt een vooruitblik vaak beter.
Feedforward voorbeelden uit de praktijk
Het verschil wordt het duidelijkst als je dezelfde situatie op twee manieren benadert. Hieronder drie voorbeelden die je direct kunt gebruiken in een 1-op-1 gesprek of werkoverleg.
Teampresentatie
- Feedback: “Je presentatie was te lang en de kern kwam pas aan het eind.”
- Vooruit: “Volgende keer kun je openen met je belangrijkste conclusie en daarna onderbouwen.”
Overleg leiden
- Feedback: “In het overleg kwamen sommige collega’s niet aan het woord.”
- Vooruit: “Je zou bij het volgende overleg bewust een rondje kunnen doen voordat je een besluit neemt.”
Lastige klant
- Feedback: “Je ging in de verdediging toen de klant boos werd.”
- Vooruit: “Probeer de volgende keer eerst samen te vatten wat de klant zegt voordat je reageert.”
Let op de formulering: “je zou kunnen”, “probeer eens”, “een idee is”. Zulke woorden maken duidelijk dat het om een aanbod gaat. Meer voorbeelden van formuleringen vind je bij feedback voorbeelden.
Feedforward toepassen in 5 stappen
Goldsmith beschreef de methode oorspronkelijk als een korte oefening in duo’s. Je kunt het net zo goed gebruiken in een gesprek tussen medewerker en leidinggevende of in een teamsessie. Deze vijf stappen houden het helder.
Laat de ontvanger een doel kiezen
De medewerker kiest zelf één gedrag of vaardigheid waarin hij wil groeien, bijvoorbeeld “beter luisteren in overleggen”. Formuleer het als een ontwikkeldoel, kort en concreet.
Vraag om twee of drie suggesties
De ontvanger vraagt een collega of leidinggevende om ideeën voor de toekomst. De gever noemt een paar concrete acties, zonder te verwijzen naar wat er in het verleden misging.
Luister en bedank
De ontvanger luistert, maakt eventueel aantekeningen en zegt alleen “dank je”. Geen discussie, geen uitleg waarom iets wel of niet kan. Dat houdt het veilig en snel.
Kies wat bij je past
Na het gesprek bepaalt de ontvanger welke suggesties hij wil uitproberen. Het is nadrukkelijk geen verplichting om alles over te nemen.
Probeer het uit en blik terug
Plan een moment om te bespreken hoe het ging. Hier komt feedback weer om de hoek kijken: wat werkte, wat niet? Zo ontstaat een doorlopende leercyclus.
Combineer de methode met een coachend gesprek volgens het GROW-model. De stappen Goal en Options sluiten naadloos aan op het denken in suggesties voor morgen.
Wanneer zet je feedforward in?
De aanpak is breed toepasbaar, maar komt het best tot zijn recht op momenten waarop iemand iets wil leren of een volgende stap wil zetten. Denk aan deze situaties:
- in een ontwikkelgesprek, als vertaling van ambities naar concrete acties;
- bij een nieuwe rol of taak, waarbij er nog geen verleden is om op terug te kijken;
- na een project, als afsluiting van een evaluatie: wat doen we de volgende keer anders?
- in leiderschapsprogramma’s, waar deelnemers elkaar snel en veilig ideeën geven;
- in teams waar feedback nog spannend is en een feedbackcultuur nog moet groeien.
Minder geschikt bij
Bij ernstig of herhaald disfunctioneren is alleen vooruitkijken niet genoeg. Dan moet ook duidelijk worden benoemd wat er niet goed ging, met afspraken en consequenties. Gebruik in zo’n situatie eerst constructieve feedback en eventueel een verbetertraject. Suggesties voor de toekomst kunnen daarna wel helpen om het verbeterplan concreet te maken.
Voordelen en valkuilen
Omdat de methode zo eenvoudig is, wordt ze soms te makkelijk ingezet. Dit zijn de belangrijkste voordelen en de valkuilen die je in de praktijk tegenkomt.
Valkuilen
- Verkapte kritiek: “volgende keer moet je gewoon niet te laat zijn”.
- Te vaag: “wees wat assertiever” zonder concreet gedrag.
- Suggesties opdringen in plaats van aanbieden.
- Nooit terugkijken, waardoor lessen verloren gaan.
Voordelen
- Minder defensieve reacties en meer openheid.
- Concrete handvatten in plaats van alleen inzicht.
- Meer eigenaarschap bij de ontvanger.
- Snel en laagdrempelig, ook tussen collega’s.
De belangrijkste succesfactor is houding. Werkt iemand vanuit een groeimindset, dan ziet hij suggesties als kans. En wie de suggesties geeft, moet echt geloven dat de ander kan groeien. Zonder die basis wordt de methode een trucje.
Let op je toon: een suggestie met een zucht of een opgetrokken wenkbrauw voelt alsnog als kritiek. Non-verbaal gedrag bepaalt minstens zo veel hoe je boodschap aankomt.
Feedforward inbedden in de gesprekscyclus
Een losse workshop levert vooral een leuke middag op. Wil je dat vooruitkijken een gewoonte wordt, verbind het dan aan de momenten die al in je organisatie bestaan. De gesprekscyclus is daarvoor de logische plek.
- Plannings- en doelgesprek: vraag bij elk doel welke suggesties de medewerker zou helpen om het te halen.
- 1-op-1’s: sluit elk gesprek af met één idee voor de komende weken.
- Collegiale feedback: voeg in je feedbackrondes een open vraag toe als “Wat zou deze collega volgend kwartaal kunnen proberen?”.
- Ontwikkelgesprek: verzamel de bruikbaarste suggesties en zet ze om in acties in het POP.
Leidinggevenden spelen daarbij een voorbeeldrol. Vraag zelf ook om suggesties, bijvoorbeeld na een teamoverleg: “Wat kan ik volgende keer anders doen om dit overleg nuttiger te maken?” Dat laat zien dat leren voor iedereen geldt, ongeacht functie. Wie dit combineert met coachend leiderschap, maakt van elk gesprek een kleine ontwikkelstap.
Vooruitkijken met Teampeak
In Teampeak zet je feedback en vooruitkijken naast elkaar. Medewerkers vragen collega’s om input via 360°-feedback, leidinggevenden leggen suggesties vast in 1-op-1 gesprekken en alles komt samen bij de doelen en het persoonlijk ontwikkelplan.
Van suggestie naar echte groei
- 360°-feedback en complimenten met open vragen die vooruitkijken.
- 1-op-1 gesprekken met vaste agenda en vastgelegde afspraken.
- Ontwikkelacties direct koppelen aan doelen en het POP.
- AI Coach Talli helpt bij het formuleren van concrete suggesties.


