- Het model is ontwikkeld door Joseph Luft en Harrington Ingham; de naam combineert hun voornamen.
- Het kent vier kwadranten: open ruimte, blinde vlek, verborgen gebied en onbekend gebied.
- Feedback van anderen verkleint je blinde vlek.
- Zelfonthulling – iets over jezelf delen – verkleint je verborgen gebied.
- Een grote open ruimte zorgt voor meer vertrouwen en betere samenwerking.
Wat is het Johari-venster?
Het model is bedacht door de Amerikaanse psychologen Joseph Luft en Harrington Ingham. De naam “Johari” is een samentrekking van hun voornamen: Jo(seph) en Hari(ngton). Ze wilden laten zien hoe mensen zichzelf en elkaar leren kennen in een groep.
Het venster is een vierkant met twee assen. Horizontaal staat wat jij over jezelf weet, verticaal wat anderen over jou weten. Zo ontstaan vier vakken, of “ruiten”. De grootte van elk vak is niet vast: door feedback en openheid verschuiven de lijnen.
Het venster wordt veel gebruikt in trainingen, teamsessies en coaching. Het is geen test met een score, maar een denkkader. Juist daardoor is het laagdrempelig: je hebt alleen pen, papier en een beetje moed nodig om te beginnen. Het past goed bij elke organisatie die wil werken aan een sterkere feedbackcultuur.
De 4 kwadranten van het venster
Elk kwadrant beschrijft een ander soort kennis over jezelf. Samen geven ze een beeld van hoe open en zelfbewust iemand in een groep is.
- Bekend bij jezelf én bij anderen.
- Bijv. je vakkennis, je rol, je werkstijl.
- Hoe groter dit vak, hoe soepeler de samenwerking.
- Anderen zien het, jij niet.
- Bijv. dat je collega’s vaak onderbreekt of zuchtend reageert.
- Verklein je door feedback te vragen.
- Jij weet het, anderen niet.
- Bijv. onzekerheid, ambities, privéomstandigheden.
- Verklein je door iets over jezelf te delen.
- Niemand weet het, ook jij niet.
- Bijv. talenten die nog niet aangesproken zijn.
- Ontdek je via nieuwe ervaringen en reflectie.
Niet alles hoeft open: het verborgen gebied is niet per definitie slecht. Iedereen bepaalt zelf wat hij deelt. Het gaat om bewuste keuzes, niet om alles op tafel leggen.
Hoe vergroot je de open ruimte?
Het doel van het model is niet om iedereen volledig transparant te maken, maar om de open ruimte zo groot te maken dat samenwerking soepel verloopt. Daarvoor heb je twee bewegingen nodig.
Feedback vragen
- de blinde vlek wordt kleiner;
- vraag concreet: “Wat zie jij als ik in een overleg zit?”;
- luister zonder je te verdedigen.
Jezelf laten zien
- het verborgen gebied wordt kleiner;
- deel iets over je werkwijze, twijfels of drijfveren;
- begin klein en bouw vertrouwen op.
Beide bewegingen versterken elkaar. Als jij open bent over je eigen leerpunten, voelen anderen zich vrijer om eerlijke feedback te geven. Omgekeerd groeit het vertrouwen als iemand merkt dat zijn feedback serieus wordt genomen. De basis daarvoor is psychologische veiligheid: zonder dat gevoel delen mensen weinig en zeggen ze nog minder.
Feedback wordt bruikbaarder als die concreet is. Een methode als het SBI-model helpt om gedrag te beschrijven in plaats van iemand te beoordelen. En wie het lastig vindt om iets over zichzelf te zeggen of een grens aan te geven, heeft baat bij assertiviteit.
Vragen om je blinde vlek te ontdekken
- “Wat doe ik waar jij last van hebt, zonder dat ik het doorheb?”
- “Wat zou ik meer moeten doen, en wat minder?”
- “Hoe kom ik over als ik onder druk sta?”
- “Wat waardeer je in onze samenwerking dat ik misschien onderschat?”
Een Johari-oefening met je team
De klassieke oefening werkt met een lijst eigenschappen, zoals betrouwbaar, kritisch, behulpzaam, ongeduldig, creatief of rustig. Zo pak je het aan:
Kies een lijst met eigenschappen
Gebruik zo’n vijftig neutrale en positieve bijvoeglijke naamwoorden. Vermijd kwetsende woorden; het gaat om herkenning, niet om kritiek.
Laat iedereen zichzelf typeren
Elke deelnemer kiest vijf eigenschappen die volgens hem of haar het best passen.
Laat collega’s elkaar typeren
Twee of drie collega’s kiezen voor dezelfde persoon ook vijf eigenschappen, los van elkaar.
Vul het venster in
Eigenschappen die beide kanten noemen, gaan in de open ruimte. Alleen door anderen genoemd: blinde vlek. Alleen door jezelf: verborgen gebied.
Bespreek de verschillen
Wat verrast je? Herken je de blinde vlek? Kies één inzicht om mee aan de slag te gaan en spreek af hoe je daar feedback op krijgt.
De oefening werkt goed bij de start van een nieuw team, tijdens teambuilding of in een intervisiegroep. Zorg voor een veilige setting en een begeleider die het gesprek in goede banen leidt.
Het Johari-venster op het werk
Het model is niet alleen bruikbaar in een workshop. Ook in de dagelijkse HR-praktijk en in de gesprekscyclus komt het terug, vaak zonder dat je het zo noemt.
- bij een zelfevaluatie naast het oordeel van de leidinggevende leg je zelfbeeld en buitenbeeld naast elkaar – precies wat het venster beschrijft;
- met 360 graden feedback haal je input op bij meerdere collega’s, waardoor de blinde vlek zichtbaar wordt;
- in een nieuw team helpt het om werkstijlen en verwachtingen expliciet te maken;
- voor leidinggevenden is het een spiegel: hoe komt mijn stijl over op het team?
- in coaching gebruik je het om kernkwaliteiten en valkuilen te ontdekken.
Veel leidinggevenden hebben juist een grote blinde vlek, omdat medewerkers aarzelen om hun baas feedback te geven. Vraag daarom expliciet en herhaaldelijk om input, en laat zien wat je ermee doet. Wil je meer weten over het geven en ontvangen ervan, lees dan over feedback geven en ontvangen.
Voorbeeld uit de praktijk
Een teamleider ziet zichzelf als toegankelijk: haar deur staat altijd open. Uit feedback van het team blijkt iets anders. Omdat ze tijdens gesprekken vaak haar mail checkt, voelen medewerkers zich niet gehoord en komen ze steeds minder langs. Dat gedrag zat in haar blinde vlek. Door het te bespreken en concrete afspraken te maken – laptop dicht bij een gesprek – groeit de open ruimte en neemt het vertrouwen toe. Een klein inzicht, met een groot effect op de samenwerking.
Valkuilen bij het model
Zo werkt het niet
- de oefening verplicht stellen in een onveilig team;
- de blinde vlek gebruiken om iemand af te rekenen;
- verwachten dat iedereen alles over zichzelf deelt;
- één keer doen en er nooit meer op terugkomen.
Zo wel
- vrijwillig en met een duidelijk doel;
- focus op herkenning en groei;
- respect voor wat iemand privé wil houden;
- inzichten koppelen aan doorlopende feedback.
Het venster is een eenvoudig model. Het verklaart niet waarom iemand zich op een bepaalde manier gedraagt en zegt niets over persoonlijkheid. Zie het daarom als een startpunt voor een gesprek over persoonlijke ontwikkeling, niet als een diagnose.
Je blinde vlek verkleinen met Teampeak
Feedback is de motor achter het Johari-venster. In Teampeak verzamel je die structureel: via zelfevaluaties, 360°-feedback en complimenten. Zo zie je per medewerker waar zelfbeeld en buitenbeeld uit elkaar lopen en bespreek je dat in het volgende gesprek.
Zelfbeeld en buitenbeeld naast elkaar
- Zelfevaluatie in de gesprekscyclus, naast de blik van de leidinggevende.
- 360°-feedback van collega’s om blinde vlekken zichtbaar te maken.
- Complimenten om de open ruimte positief te versterken.
- Inzichten omzetten in ontwikkeldoelen in het POP, met hulp van AI Coach Talli.


