- De Myers-Briggs Type Indicator beschrijft voorkeuren, geen vaardigheden of prestaties.
- Vier dimensies: E/I, S/N, T/F en J/P, samen 16 types.
- Sterk als gesprekstaal voor samenwerking en zelfinzicht.
- Niet geschikt voor selectie of beoordeling; de wetenschappelijke onderbouwing is beperkt.
- Koppel inzichten altijd aan gedrag en ontwikkeling, bijvoorbeeld in een POP.
Wat is MBTI?
De Myers-Briggs Type Indicator is ontwikkeld door Katharine Cook Briggs en haar dochter Isabel Briggs Myers. Ze baseerden zich op de theorie van psychiater Carl Jung over psychologische types en maakten die toepasbaar met een vragenlijst.
Het uitgangspunt: mensen hebben aangeboren of vroeg gevormde voorkeuren, vergelijkbaar met links- of rechtshandigheid. Je kunt beide kanten gebruiken, maar de ene voelt natuurlijker. De vragenlijst brengt in kaart welke kant jouw voorkeur heeft op vier dimensies. Het resultaat is een code van vier letters, zoals ENFP of ISTJ.
De officiële versie wordt afgenomen en nabesproken door gecertificeerde begeleiders. Veel gratis online tests gebruiken dezelfde letters, maar zijn niet de officiële vragenlijst en werken soms met een ander model. Zie de uitkomst van zo’n gratis test daarom vooral als een eerste verkenning.
Het instrument is een van de vele vormen van persoonlijkheidstesten. Op die pagina lees je hoe de verschillende tests zich tot elkaar verhouden en wanneer je welke inzet.
De 4 dimensies van de Myers-Briggs-typologie
Extraversie (E) – Introversie (I)
Waar haal je je energie vandaan? Uit contact met mensen en activiteit (E), of uit rust, reflectie en je eigen gedachten (I)?
Sensing (S) – Intuïtie (N)
Hoe neem je informatie op? Via concrete feiten, details en ervaring (S), of via patronen, mogelijkheden en het grotere geheel (N)?
Thinking (T) – Feeling (F)
Hoe neem je beslissingen? Vooral op basis van logica en objectieve criteria (T), of op basis van waarden en het effect op mensen (F)?
Judging (J) – Perceiving (P)
Hoe richt je je leven in? Liever gepland, gestructureerd en afgerond (J), of flexibel, open en spontaan (P)?
Let op de woorden. “Judging” betekent hier niet oordelend en “Feeling” niet emotioneel. Het gaat om een voorkeur voor structuur versus openheid, en om de basis waarop je kiest. Leg dat goed uit voordat je uitslagen in een team bespreekt.
De 16 persoonlijkheidstypes in groepen
Alle combinaties van de vier dimensies samen geven 16 types. In de praktijk worden ze vaak in vier groepen ingedeeld op basis van de twee middelste letters. Dat maakt het makkelijker om er in een team over te praten.
- ISTJ, ISTP, ESTJ, ESTP
- sterk in uitvoering, structuur en concrete oplossingen
- ISFJ, ISFP, ESFJ, ESFP
- sterk in service, samenwerking en aandacht voor mensen
- INFJ, INFP, ENFJ, ENFP
- sterk in visie op mensen, inspiratie en betekenis
- INTJ, INTP, ENTJ, ENTP
- sterk in systemen, concepten en lange termijn
Deze beschrijvingen zijn tendensen, geen vaste eigenschappen. Twee mensen met hetzelfde type kunnen zich heel verschillend gedragen, afhankelijk van ervaring, rol, cultuur en situatie.
Wat kun je met MBTI in je organisatie?
Zelfinzicht & coaching
- begrijpen waarom sommige taken energie kosten;
- startpunt voor een coachtraject of POP.
Samenwerking
- verschillen in werkstijl bespreekbaar maken;
- begrip voor de collega die “anders” werkt.
Communicatie
- je boodschap afstemmen op de ontvanger;
- feedback geven die beter aankomt.
De grootste waarde zit in het gesprek dat volgt. Een team dat ontdekt dat de helft graag plant en de andere helft liever improviseert, kan daar concrete werkafspraken over maken. Typologie-inzichten zijn daarmee een nuttige input voor teambuilding en teamcoaching, en voor het verbeteren van communicatiestijlen binnen een team.
Voorbeeld: een projectteam met botsende voorkeuren
Stel: in een projectteam ergert de projectleider zich aan collega’s die pas op het laatste moment aan de slag gaan, terwijl die collega’s zich juist beknot voelen door strakke tussendeadlines. Na een teamsessie blijkt dat de projectleider een sterke voorkeur voor structuur (J) heeft en een deel van het team juist voor openheid (P). Het gesprek verschuift van “zij zijn slordig” naar “hoe organiseren we dit zo dat het voor beide werkt?”. De afspraak wordt bijvoorbeeld: vaste mijlpalen, maar vrijheid in hoe je ernaartoe werkt. Het type verklaart het gedrag niet volledig, maar het opent wel een ander soort gesprek.
Kritiek: wat het model niet kan
Hoe populair het instrument ook is, onder psychologen is er veel kritiek op. Wie het in een organisatie gebruikt, moet die grenzen kennen.
Beperkingen
- Hokjesdenken: persoonlijkheid is een glijdende schaal, geen of-of.
- Bij herhaling krijgen mensen soms een ander type.
- Zegt niets over hoe goed iemand presteert.
- Risico op labels (“ik ben nu eenmaal een P, dus deadlines…”).
Waar het wel helpt
- Herkenbare, positieve taal over verschillen.
- Laagdrempelige start van een gesprek over samenwerking.
- Geen goede of foute types: iedereen heeft sterke kanten.
- Prikkelt reflectie op eigen gedrag.
Niet voor selectie of beoordeling. Het instrument meet voorkeuren, geen geschiktheid. Gebruik het daarom niet om kandidaten te selecteren of medewerkers te beoordelen. Wil je persoonlijkheid wetenschappelijk beter onderbouwd meten, kijk dan naar het Big Five-model.
Vergelijkbare kanttekeningen gelden voor andere typologieën, zoals het DISC-model. Ook dat is vooral sterk als gesprekstaal. Kies dus bewust: wil je praten over samenwerking, of wil je iets voorspellen? Voor het eerste zijn typologieën prima, voor het tweede niet.
Zo zet je MBTI zorgvuldig in
- Bepaal het doel: zelfinzicht, teamontwikkeling of communicatie? Niet: selectie of beoordeling.
- Werk met een gecertificeerde begeleider als je de officiële vragenlijst gebruikt; de nabespreking is minstens zo belangrijk als de uitslag.
- Laat mensen hun eigen type valideren: herkennen ze zichzelf in de beschrijving?
- Maak het concreet: welke werkafspraken volgen eruit? Wie neemt welke rol in overleggen?
- Deel uitkomsten alleen vrijwillig; het blijft persoonlijke informatie.
- Koppel het aan ontwikkeling, bijvoorbeeld in een persoonlijk ontwikkelplan of een ontwikkelgesprek.
Een vierlettercode is een begin, geen conclusie. Gebruik de uitkomst als aanleiding voor vragen: wanneer werk jij op je best? Wat kost je veel energie? Wat heb je van je collega’s nodig? Zulke vragen leiden tot betere afspraken dan het type zelf. Combineer het eventueel met feedback van collega’s, zodat je zelfbeeld en het beeld van anderen naast elkaar komen te staan.
Talent en ontwikkeling met Teampeak
Teampeak biedt geen Myers-Briggs-vragenlijst, maar helpt wel om inzichten uit een persoonlijkheidstest om te zetten in ontwikkeling. Met talentscans en e-assessments breng je talenten en competenties in kaart, en in het POP en de gesprekscyclus maak je er concrete afspraken over. Lees ook over onze talentscans.
Van inzicht naar ontwikkeling
- Talentscans en e-assessments om talenten en competenties zichtbaar te maken.
- Persoonlijk ontwikkelplan (POP) gekoppeld aan doelen en gesprekken.
- 360°-feedback om zelfbeeld en het beeld van collega's te vergelijken.
- Coach-marktplaats en AI Coach Talli voor verdere begeleiding.


