- Een workation combineert werkdagen en vrije tijd op een andere plek, vaak in het buitenland.
- Er bestaat geen wettelijk recht op een workation; het is een afspraak tussen werkgever en medewerker.
- Bij werken in de EU, EER of Zwitserland heb je in principe een A1-verklaring van de SVB nodig.
- Let op belasting, arbo, dataveiligheid en verzekering; leg dit vast in een beleid.
- Goede afspraken over bereikbaarheid en resultaten maken een workation succesvol.
Wat is een workation?
Bij een workation neemt een medewerker zijn laptop mee naar een andere omgeving en werkt hij daar gewoon zijn uren. Overdag of in de ochtend wordt er gewerkt; de rest van de tijd is vrij. Dat kan een paar dagen zijn, maar ook enkele weken.
Het fenomeen groeide sterk na de coronajaren, toen remote werken en hybride werken normaal werden. Voor veel medewerkers is de stap van thuiswerken naar tijdelijk werken vanaf een andere plek dan klein. Voor werkgevers is die stap groter dan hij lijkt: zodra iemand over de grens werkt, krijg je met andere regels te maken.
Vormen die je tegenkomt
- individuele workation: een medewerker verlengt zijn vakantie met een of twee werkweken op dezelfde plek;
- team-workation: een team werkt een paar dagen samen vanaf een externe locatie, vaak met een inhoudelijk programma;
- binnenlandse workation: werken vanaf een vakantiehuis in Nederland — juridisch veel eenvoudiger dan in het buitenland.
Voor- en nadelen van een workation
Een workation is vooral een middel om vertrouwen en vrijheid te laten zien. Dat kan veel opleveren, maar alleen als de randvoorwaarden kloppen.
Risico’s en nadelen
- Fiscale en sociale-zekerheidsregels in het andere land.
- Minder zicht op werkplek, veiligheid en dataveiligheid.
- Tijdverschil en slechtere bereikbaarheid voor het team.
- Grens tussen werk en vrije tijd vervaagt.
Voordelen
- Meer autonomie en werkplezier.
- Aantrekkelijk voor employer branding en behoud.
- Frisse omgeving die creativiteit en focus kan geven.
- Medewerkers hoeven geen vakantiedagen op te maken voor langere reizen.
Workation of vakantie? Maak het onderscheid helder. Op werkdagen werkt de medewerker volledig en is hij bereikbaar zoals afgesproken. Vrije dagen boekt hij als verlof. Zo voorkom je dat er “een beetje” wordt gewerkt tijdens een vakantie.
Wat moet je als werkgever regelen bij een workation?
Er is in Nederland geen wet die een workation regelt of verbiedt. Wel gelden de gewone regels voor werken in het buitenland. Hoe kort de periode ook is, check altijd deze vier onderwerpen.
A1-verklaring
- werkt iemand tijdelijk in de EU, EER of Zwitserland, dan vraag je in principe een A1-verklaring aan bij de SVB;
- daarmee blijft de medewerker in Nederland verzekerd;
- zonder A1 kun je in sommige landen een boete krijgen.
Waar wordt geheven?
- loon is in beginsel belast in het land waar gewerkt wordt;
- bij korte verblijven blijft heffing vaak in Nederland op grond van de 183-dagenregel uit belastingverdragen;
- let op het risico van een vaste inrichting voor je bedrijf.
Arbo & data
- je zorgplicht voor een veilige werkplek blijft gelden;
- spreek af over wifi, vpn en vertrouwelijke gegevens;
- check verzekeringen voor reis en aansprakelijkheid.
Buiten de EU wordt het complexer: denk aan visa en werkvergunningen, en aan landen waarmee Nederland geen sociale-zekerheidsverdrag heeft. Ook binnen de EU kan een land eigen meldplichten hebben. Raadpleeg bij twijfel de SVB, de Belastingdienst of je fiscaal adviseur. Je arbowet-verplichtingen gaan gewoon mee, ook naar het strand.
Checklist: een helder workationbeleid
Wil je workations mogelijk maken, leg dan vooraf vast wat wel en niet kan. Dat voorkomt willekeur en maakt het makkelijker om verzoeken eerlijk te beoordelen. Neem het op in je thuiswerkbeleid of als aparte regeling.
- Welke landen zijn toegestaan (bijvoorbeeld alleen EU/EER)?
- Wat is de maximale duur per keer en per jaar?
- Voor welke functies is het mogelijk?
- Welke kernuren en bereikbaarheid gelden?
- Hoe ga je om met tijdverschil?
- Welke resultaten en overleggen lopen door?
- Wie vraagt de A1-verklaring aan en wanneer?
- Welke eisen gelden voor internet, vpn en werkplek?
- Wie betaalt welke kosten?
Vergoedingen: reis- en verblijfskosten van een workation zijn doorgaans privé. Wil je als werkgever iets vergoeden, check dan de fiscale gevolgen via de werkkostenregeling. Krijg je een formeel verzoek om de arbeidsplaats aan te passen, kijk dan ook naar de spelregels uit de Wet flexibel werken (voor werkgevers met 10 of meer werknemers).
Een workation aanvragen en beoordelen in 5 stappen
Aanvraag ruim vooraf
Laat medewerkers een workation minimaal enkele weken vooraf aanvragen, met land, periode en werkdagen.
Toets aan het beleid
Past de aanvraag binnen de toegestane landen, duur en functie? Is het team voldoende bezet?
Regel de formaliteiten
Vraag waar nodig de A1-verklaring aan en check de fiscale en verzekeringskant.
Maak werkafspraken
Bespreek in een kort gesprek bereikbaarheid, overleggen en wat er af moet zijn. Leg het vast.
Evalueer achteraf
Hoe ging het werk, hoe ervoer het team het? Gebruik die inzichten om je beleid bij te stellen.
Werkt het goed, dan kan een workation een mooi onderdeel zijn van je secundaire arbeidsvoorwaarden en je aanpak van work-life balance. Ook voor behoud van medewerkers kan zo’n blijk van vertrouwen het verschil maken.
Verbonden blijven op afstand met Teampeak
Teampeak regelt geen A1-verklaringen, verlof of urenregistratie. Wat het wél doet: zorgen dat medewerkers verbonden blijven, waar ze ook werken. Met vaste 1-op-1 gesprekken en heldere doelen blijft duidelijk wat er van iemand verwacht wordt. En met pulse surveys zie je of flexibele werkvormen bijdragen aan werkgeluk — of juist aan werkdruk.
Resultaatgericht werken, overal
- Doelen en OKR’s die zichtbaar zijn voor medewerker en leidinggevende.
- 1-op-1 gesprekken met vaste agenda, ook op afstand.
- Pulse surveys over werkgeluk, balans en verbinding.
- Complimenten en collegiale feedback die het teamgevoel versterken.
Teampeak schrijft over flexibel werken, werkgeluk en binding. Het team helpt organisaties om vrijheid en duidelijke afspraken met elkaar te combineren.
ISO 27001 gecertificeerd. Deze pagina is met zorg samengesteld en inhoudelijk gecontroleerd.