- Het is niet algemeen wettelijk geregeld; de cao, het contract of een bedrijfsregeling is bepalend.
- Voor acute situaties geldt wél het wettelijke calamiteiten- en kort verzuimverlof, met doorbetaling van loon.
- Er is geen recht op betaald verlof om te solliciteren, tenzij de cao of regeling dat bepaalt.
- Zwangerschapscontroles onder werktijd zijn wél wettelijk betaald verlof.
- Leg je regeling vast in een verlofreglement en communiceer het actief.
Wat is bijzonder verlof?
Het is een verzamelnaam voor vrije tijd bij persoonlijke gebeurtenissen die je niet kunt plannen als vakantie. De naam zegt het al: het gaat om bijzondere momenten in iemands leven.
In het dagelijks taalgebruik worden bijzonder verlof en buitengewoon verlof door elkaar gebruikt. In cao's vind je beide termen, met dezelfde strekking: verlof boven op de gewone vakantiedagen, voor een afgebakende lijst van gebeurtenissen.
Het belangrijkste om te weten: er bestaat geen algemene wettelijke regeling die zegt hoeveel dagen een medewerker vrij krijgt voor bijvoorbeeld een verhuizing of een huwelijk. Rijksoverheid.nl is daar helder over. De afspraken staan in de cao, de arbeidsovereenkomst of een bedrijfsreglement. Wat daar staat, bepaalt ook of het verlof betaald of onbetaald is.
Is bijzonder verlof wettelijk geregeld?
Deels. Een aantal situaties valt onder wettelijke verlofvormen uit de Wet arbeid en zorg of de Arbeidstijdenwet. Voor de rest ben je afhankelijk van afspraken. Het helpt om die twee werelden goed uit elkaar te houden.
Afhankelijk van cao of contract
- Eigen huwelijk of dat van een familielid.
- Verhuizing.
- Jubilea (bijvoorbeeld 25 jaar in dienst).
- Examens, vakbondsactiviteiten.
- Uitvaart, ná de eerste dagen calamiteitenverlof.
Wettelijk geregeld
- Calamiteiten- en kort verzuimverlof bij acute situaties, met loondoorbetaling.
- Verlof voor zwangerschapscontroles onder werktijd (Arbeidstijdenwet), betaald.
- Zorgverlof bij ziekte van een naaste.
- Geboorte-, ouderschaps- en adoptieverlof.
Overlijden van een direct familielid: de eerste dagen vallen onder het wettelijke calamiteitenverlof, bedoeld om direct het nodige te regelen. Dat kan daarna overgaan in extra vrij volgens je cao of regeling, bijvoorbeeld voor de dag van de uitvaart.
Wanneer geef je bijzonder verlof?
Cao's verschillen sterk, maar deze situaties komen in vrijwel elke regeling terug. Controleer altijd de cao die voor jouw organisatie geldt – de aantallen dagen hieronder zijn géén wettelijke norm.
Lief en leed
- eigen huwelijk of geregistreerd partnerschap;
- huwelijk van een (schoon)kind, ouder of broer/zus;
- uitvaart van een familielid.
Verhuizing
- vaak één dag per jaar, soms alleen bij verhuizing in opdracht van de werkgever;
- meer hierover bij bijzonder verlof bij verhuizen.
Mijlpalen & plichten
- dienstjubileum;
- vakexamens of opleidingsdagen;
- activiteiten als vakbondskaderlid.
Twee veelgestelde twijfelgevallen
- Doktersbezoek: er is geen onvoorwaardelijk recht op verlof. Lukt een afspraak echt alleen onder werktijd, dan kan kort verzuimverlof gelden.
- Sollicitatiegesprek: hier is wettelijk geen recht op betaald verlof. Zonder afwijkende afspraak in cao of regeling gaan de uren van het vakantiesaldo af.
Is bijzonder verlof betaald?
Dat hangt af van de bron van het verlof. Een handig overzicht voor werkgevers in 2026:
- Verlof uit cao of contract: betaald of onbetaald volgens die afspraak. Meestal is het voor de genoemde gebeurtenissen betaald.
- Calamiteiten- en kort verzuimverlof: het loon wordt doorbetaald, tenzij de cao iets anders regelt.
- Kortdurend zorgverlof: maximaal twee keer de wekelijkse arbeidsduur per 12 maanden, met minimaal 70% van het loon (en ten minste het minimumloon).
- Langdurend zorgverlof: maximaal zes keer de wekelijkse arbeidsduur per 12 maanden, in principe onbetaald.
- Wil een medewerker langer vrij zonder wettelijke grond? Dan kom je uit bij onbetaald verlof.
Let op: cao-afspraken of afspraken met de ondernemingsraad kunnen afwijken van de wettelijke regels voor zorg- en calamiteitenverlof. Controleer de actuele regels altijd op rijksoverheid.nl en in je eigen cao.
Bijzonder verlof aanvragen: mag je als werkgever weigeren?
Hoe een medewerker dit verlof aanvraagt, staat meestal in de cao of het verlofreglement. Bij voorzienbare gebeurtenissen, zoals een huwelijk, een verhuizing of een jubileum, vraag je tijdig vooraf aan. Bij iets onverwachts, zoals een ongeval of overlijden, is vooraf vragen vaak onmogelijk; dan volstaat een melding zo snel als het kan.
Weigeren: wanneer wel en wanneer niet?
Geeft de cao of het contract recht op extra vrij bij een bepaalde gebeurtenis, dan kun je dat niet zomaar weigeren. Wel mag je in overleg schuiven met het moment als dat bij een voorzienbare gebeurtenis kan. Bij een echte calamiteit heeft de medewerker recht op verlof; daar valt weinig te weigeren, al mag je achteraf om uitleg vragen. Waar geen afspraak geldt, bepaal je zelf — maar behandel vergelijkbare situaties wel gelijk.
Bestaat er rouwverlof?
Nee, een apart wettelijk rouwverlof bestaat niet. Na een overlijden in de directe familie heeft een medewerker recht op calamiteitenverlof om het nodige te regelen; daarna volgt vaak extra verlof uit de cao. Is daarna meer tijd nodig, dan kun je kijken naar zorgverlof, onbetaald verlof of tijdelijk minder uren. Kan iemand door rouw niet werken, dan is dat een zaak voor de bedrijfsarts.
Een heldere verlofregeling in 5 stappen
Valt je organisatie niet onder een cao, of wil je bovenop de cao iets regelen? Dan maak je zelf een regeling. Duidelijkheid voorkomt willekeur – en het gevoel dat de één wel en de ander geen vrij krijgt.
Inventariseer wat al geldt
Check cao, arbeidsovereenkomsten en bestaande afspraken. Voorkom dat je regeling botst met wat al is toegezegd.
Bepaal situaties en duur
Leg per gebeurtenis vast hoeveel uur of dagen iemand krijgt en of het betaald is. Denk ook aan samengestelde gezinnen en verschillende culturen en levensbeschouwingen.
Regel de aanvraag
Beschrijf hoe en wanneer iemand dit verlof aanvraagt en welk bewijs je eventueel vraagt. Lees ook onze tips over verlof aanvragen.
Stem af met OR of PVT
Regelingen over werk- en rusttijden en verlof vallen vaak onder het instemmingsrecht van de ondernemingsraad.
Leg het vast en communiceer
Neem alles op in je verlofreglement of personeelshandboek en zorg dat leidinggevenden het kennen.
Meer dan een regel: het gesprek
Achter een verlofaanvraag zit vaak een groot moment: iets moois zoals een huwelijk, of juist verlies. Hoe een leidinggevende daarop reageert, blijft hangen. Een kort “Gefeliciteerd!” of “Neem de tijd die je nodig hebt” doet meer voor binding dan welke regeling ook.
Na een ingrijpende gebeurtenis loont het om in een 1-op-1 gesprek te checken hoe het gaat en of tijdelijke aanpassingen nodig zijn. Dat sluit aan bij een bredere aandacht voor werkgeluk en duurzame inzetbaarheid. En wil je zien hoe verlof past in je bredere HR-beleid? Daar lees je hoe je regels en cultuur op elkaar afstemt.
Aandacht voor de mens met Teampeak
Teampeak is geen verlofregistratie en vervangt je HR- of salarissysteem niet. Wel helpt het leidinggevenden om oog te houden voor wat er speelt in het leven van medewerkers. In regelmatige 1-op-1 gesprekken leg je afspraken vast, en met pulse surveys zie je hoe het met energie en werkdruk gesteld is – juist ook na een periode van verlof of verlies.
Ruimte voor het goede gesprek
- 1-op-1 en terugkeergesprekken met vaste gespreksformats.
- Afspraken en actiepunten vastgelegd in het gespreksverslag.
- Pulse surveys over werkgeluk, balans en energie.
- AI Coach Talli helpt leidinggevenden bij een gevoelig gesprek.
Teampeak schrijft over verlof, werkgeluk en de balans tussen werk en privé. Het team laat zien hoe heldere afspraken en goede gesprekken samen zorgen voor vertrouwen.
ISO 27001 gecertificeerd. Deze pagina is met zorg samengesteld en inhoudelijk gecontroleerd.