- Deze regeling is geen wettelijk recht; het komt voort uit de cao of de individuele arbeidsovereenkomst.
- Je werkt structureel meer uren dan je contract en bouwt het verschil op als vrije dagen.
- Rekenregel: (werkuren − contracturen) × gewerkte weken ÷ uren per dag = aantal vrije dagen.
- Regels over opnemen, vervallen en uitbetalen verschillen per cao — check altijd de eigen cao.
- Teampeak doet geen verlofregistratie, maar helpt je wel om afspraken over werktijd en balans goed te bespreken.
Wat is ADV? (betekenis)
Arbeidsduurverkorting is ontstaan in de jaren tachtig, toen werkgevers en vakbonden afspraken maakten om de arbeidsduur te verkorten zonder het rooster ingrijpend te veranderen. In plaats van elke dag korter te werken, spaar je tijd op en neem je die op als hele vrije dagen.
Een voorbeeld: in je cao staat een werkweek van 38 uur, maar het bedrijfsrooster gaat uit van 40 uur. Je werkt dus elke week 2 uur meer dan je contract. Die 2 uur zijn geen overuren: ze worden opgespaard en later als vrije dag opgenomen. Zo werk je over een heel jaar gemiddeld toch je contracturen.
Kenmerken van arbeidsduurverkorting
- geregeld in de cao of de arbeidsvoorwaarden van de werkgever;
- je bouwt alleen op over daadwerkelijk gewerkte uren of dagen (afhankelijk van de cao);
- Deze dagen worden doorbetaald, net als een gewone werkdag;
- de werkgever mag in veel cao’s een deel van die vrije dagen collectief inroosteren, bijvoorbeeld rond de feestdagen.
ADV vs. ATV en compensatieverlof
In de praktijk worden ADV en ATV vaak door elkaar gebruikt. ATV staat voor arbeidstijdverkorting en komt in sommige sectoren (zoals de bouw) voor als een vaste set vrije dagen per jaar. Lees meer over ATV. Het belangrijkste verschil zit in hoe de dagen ontstaan.
ADV
- Ontstaat doordat je structureel meer werkt dan je contracturen.
- Opbouw per gewerkte week of dag.
- Komt veel voor in onder meer techniek, metaal en zorg.
- Vaak deels zelf in te plannen.
ATV en compensatieverlof
- ATV: vaak een vast aantal vrije dagen per jaar volgens de cao.
- Compensatieverlof: tijd-voor-tijd voor gemaakte overuren.
- Beide zijn eveneens geen wettelijk recht.
- Regels voor opbouw en vervallen verschillen per cao.
Werkt een medewerker meer dan het rooster vraagt, dan zijn dat overuren. Die kunnen worden gecompenseerd in tijd (compensatieverlof) of in geld (overuren uitbetalen). Dat staat los van ADV.
Hoe bereken je ADV-dagen?
De basis is eenvoudig: het verschil tussen feitelijke werkuren en contracturen, vermenigvuldigd met het aantal weken waarin je opbouwt. Let wel op dat je in vakantieweken meestal geen vrije tijd opbouwt, omdat je dan niet werkt.
Bepaal het verschil per week
Rooster van 40 uur, contract van 38 uur: je bouwt 2 uur per gewerkte week op.
Tel de gewerkte weken
Een jaar heeft 52 weken. Trek vakantieweken en feestdagen af. Stel: 25 vakantiedagen (5 weken) en 7 feestdagen (ongeveer 1,4 week). Dan houd je ongeveer 45,6 gewerkte weken over.
Reken de uren uit
2 uur × 45,6 weken = ongeveer 91 uur per jaar.
Zet om naar dagen
Bij werkdagen van 8 uur levert dat 91 ÷ 8 = ongeveer 11,4 vrije dagen per jaar op. Afgerond spreken veel cao’s over 12 dagen per jaar bij een volledige werkweek.
Pas toe op parttimers
Werkt iemand 4 dagen van 8 uur met een contract van 30,4 uur (80% van 38), dan bouwt hij 1,6 uur per week op. Over 45,6 weken is dat circa 73 uur, oftewel ruim 9 dagen.
Let op: dit is een vereenvoudigd rekenvoorbeeld. Veel cao’s rekenen met eigen vaste getallen, bijvoorbeeld een vast aantal opbouwuren per gewerkte dag of een vast jaartotaal. Gaat het om de exacte berekening, lees dan ook ADV-dagen berekenen en raadpleeg altijd je eigen cao.
Wat gebeurt er met ADV bij ziekte en uit dienst?
Omdat dit geen wettelijke regeling is, bepaalt de cao (of de arbeidsovereenkomst) wat er in bijzondere situaties gebeurt. Er zijn wel vaste patronen die je in veel cao’s terugziet.
Ziek tijdens ADV
- opbouw stopt vaak tijdens ziekte, omdat je dan niet werkt;
- een ingeroosterde vrije dag waarop je ziek bent, geldt in veel cao’s als opgenomen.
Niet opgenomen
- sommige cao’s laten opgebouwde uren aan het eind van het jaar vervallen;
- andere staan sparen toe, soms in een tijdspaarfonds.
Einde dienstverband
- een openstaand saldo wordt vaak uitbetaald;
- te veel opgenomen uren kunnen soms worden verrekend.
Leg in je verlofreglement of personeelshandboek duidelijk vast hoe jullie hiermee omgaan, zeker als je geen cao hebt en de regeling zelf hebt afgesproken. Dat voorkomt discussie bij uitdiensttreding.
ADV als werkgever slim inzetten
Arbeidsduurverkorting is meer dan een administratieve regel. Goed ingezet geeft het medewerkers ritme en hersteltijd. Slecht ingezet worden de dagen opgespaard tot ze vervallen, of worden ze ingeroosterd op momenten die niemand uitkomen.
- Communiceer aan het begin van het jaar hoeveel uren iedereen opbouwt en welke dagen collectief vastliggen.
- Moedig aan om die dagen echt op te nemen als herstelmoment, in plaats van ze op te sparen.
- Let op medewerkers die structureel hun vrije dagen niet opnemen: dat kan een signaal zijn van hoge werkdruk. Bespreek het in een 1-op-1 gesprek.
- Houd rekening met de Arbeidstijdenwet bij het inplannen van langere werkweken.
- Bespreek ADV-afspraken tijdens een arbeidsvoorwaardengesprek en leg ze vast.
Afspraken over tijd en balans met Teampeak
Teampeak is geen verlof- of urenregistratiesysteem: saldo’s bijhouden doe je in je salaris- of HR-administratie. Wat Teampeak wel doet, is het gesprek over werktijd, werkdruk en herstel structureel maken. Met pulse surveys zie je eerder wie zijn vrije dagen laat liggen en waarom — en draag je bij aan de duurzame inzetbaarheid van je team.
Van regeling naar goed gesprek
- 1-op-1 en arbeidsvoorwaardengesprekken plannen met vaste gespreksformats.
- Afspraken over werktijden en balans vastleggen in gedeelde gespreksverslagen.
- Pulse surveys over werkdruk en energie, met trends per team.
- AI Coach Talli helpt leidinggevenden om het gesprek over belasting en herstel te voeren.
Teampeak schrijft over werktijden, arbeidsvoorwaarden en duurzame inzetbaarheid. Het team helpt organisaties om afspraken over tijd en balans helder te maken en goed te bespreken.
ISO 27001 gecertificeerd. Deze pagina is met zorg samengesteld en inhoudelijk gecontroleerd.