- De feitelijke praktijk bepaalt of iemand zelfstandig is, niet de naam van het contract.
- De Belastingdienst handhaaft sinds 2025 weer actief; in 2026 zijn vergrijpboetes mogelijk, verzuimboetes nog niet.
- Vanaf 31 december 2026 geldt een rechtsvermoeden van een arbeidsovereenkomst bij een laag uurtarief (circa € 38 per uur, peildatum 2026).
- Het oorspronkelijke verduidelijkingsdeel van de Wet VBAR is geschrapt; een nieuwe Zelfstandigenwet is op zijn vroegst in 2028 voorzien.
- Zet structureel werk liever in je vaste team en gebruik zelfstandigen voor afgebakende opdrachten.
Wat houdt zzp inhuren in?
Je sluit een overeenkomst van opdracht met een ondernemer, geen arbeidscontract met een werknemer. Je betaalt een factuur, geen loon, en je houdt geen loonheffingen in.
Organisaties schakelen zelfstandigen in om pieken op te vangen, specialistische kennis binnen te halen of een project af te ronden waarvoor geen vaste capaciteit is. Ze vormen vaak een vast onderdeel van de flexibele schil rond de kern van het team. Dat is legitiem en voor beide kanten aantrekkelijk, zolang het ondernemerschap echt is.
Het verschil met een werknemer zit niet in de titel van de overeenkomst. Een rechter of de Belastingdienst kijkt naar alle omstandigheden samen: hoe het werk wordt aangestuurd, of de zelfstandige organisatorisch is ingebed, hoe lang de opdracht loopt en of iemand zich op de markt als ondernemer gedraagt. Een uitgebreide uitleg over wat een dienstverband kenmerkt, lees je bij de arbeidsovereenkomst.
Wijst op een dienstverband
- Je bepaalt werktijden, werkwijze en volgorde van taken.
- De opdracht is structureel werk dat ook vaste collega’s doen.
- De zelfstandige staat in het rooster, heeft een functietitel en een vaste plek in het organigram.
- Er is één opdrachtgever en de opdracht loopt jarenlang door.
Wijst op zelfstandigheid
- Er is een afgebakend resultaat of project met een einddatum.
- De zelfstandige bepaalt zelf hoe en wanneer het werk gebeurt.
- Hij werkt voor meerdere opdrachtgevers en treedt op als ondernemer.
- Hij gebruikt eigen middelen en draagt ondernemersrisico.
Hoe handhaaft de Belastingdienst in 2026?
Na jaren van een handhavingsmoratorium is de Belastingdienst per 1 januari 2025 weer volledig gaan handhaven op schijnzelfstandigheid. Het kabinet bevestigde in maart 2026 dat die lijn blijft. Voor jou als opdrachtgever betekent dat concreet:
- naheffingen zijn mogelijk over werk vanaf 1 januari 2025; bij kwaadwillendheid kan de Belastingdienst verder terug;
- vergrijpboetes kunnen sinds 1 januari 2026 worden opgelegd als er sprake is van opzet of grove schuld;
- verzuimboetes legt de Belastingdienst in 2026 nog niet op; volgens vakbronnen kunnen die vanaf 2027 wel weer volgen;
- naast fiscale gevolgen kan de werkende arbeidsrechtelijke aanspraken hebben, zoals loondoorbetaling bij ziekte en ontslagbescherming, en kunnen er pensioengevolgen zijn.
Geen formulier geeft zekerheid. Een modelovereenkomst of een goedgekeurd contract beschermt je niet als de praktijk anders is. Wat je in de overeenkomst zet, moet je ook zo uitvoeren. Kijk voor de actuele handhavingsaanpak op belastingdienst.nl (Handhavingsplan arbeidsrelaties 2026).
Wat is er over van de Wet VBAR?
De Wet verduidelijking beoordeling arbeidsrelaties en rechtsvermoeden (Wet VBAR) moest twee dingen doen: duidelijker maken wanneer iemand werknemer is, en laagbetaalde zelfstandigen beter beschermen. In maart 2026 schrapte het kabinet het verduidelijkingsdeel, omdat het te veel onrust gaf en draagvlak miste. Alleen het beschermingsdeel bleef over.
Rechtsvermoeden bij laag uurtarief
- aangenomen door Tweede Kamer (april 2026) en Eerste Kamer (juni 2026);
- in werking per 31 december 2026;
- geldt voor zelfstandigen met een uurtarief tot circa € 38 (peildatum 1 januari 2026; het bedrag wordt geïndexeerd).
Zelfstandigenwet
- vervangt het geschrapte verduidelijkingsdeel;
- werkt met een zelfstandigentoets en een werkrelatietoets;
- nog geen wet; volgens KVK op zijn vroegst in 2028.
Wat betekent het rechtsvermoeden in de praktijk? Beroept een zelfstandige met een laag tarief zich erop, dan hoeft hij niet zelf te bewijzen dat hij eigenlijk werknemer is. Jij moet dan aantonen dat er géén arbeidsovereenkomst is. Lukt dat niet, dan heeft hij de rechten van een werknemer. Huur je mensen in tegen lage tarieven voor eenvoudig, structureel werk, kijk dan nu al kritisch naar je constructie.
Checklist: zo regel je zzp inhuren zorgvuldig
Bepaal eerst of zzp inhuren past
Gaat het om tijdelijk, afgebakend of specialistisch werk? Dan past een zelfstandige. Is het structureel kernwerk dat jouw eigen mensen ook doen, overweeg dan een tijdelijk of vast contract, of interne mobiliteit om de vraag op te vangen.
Leg de opdracht vast als resultaat
Beschrijf wat er moet worden opgeleverd en wanneer, niet hoeveel uur iemand aanwezig moet zijn. Vermijd taken en verantwoordelijkheden die bij een functie in je organisatie horen.
Check ondernemerschap
Vraag naar inschrijving bij de KVK, andere opdrachtgevers, eigen verzekeringen en een marktconform tarief. Een tarief rond of onder de grens van het rechtsvermoeden vraagt extra aandacht.
Houd de uitvoering zuiver
Geef geen werkinstructies zoals aan een medewerker, neem de zelfstandige niet op in je rooster of verlofplanning en laat hem zijn eigen middelen gebruiken. Uren registreert hij zelf; lees meer bij urenregistratie voor zzp’ers.
Beperk de looptijd en evalueer
Een opdracht die steeds wordt verlengd, gaat steeds meer op een dienstverband lijken. Plan vooraf een eindmoment en beoordeel dan opnieuw of zzp inhuren nog de juiste vorm is.
Zelfstandige, uitzendkracht of eigen medewerker?
Niet elke flexibele vraag hoeft met een zelfstandige te worden ingevuld. Zzp inhuren is één optie; kijk per situatie welke vorm het beste past bij het werk en bij je risicobereidheid.
Zelfstandige
- voor afgebakende projecten en specialistische kennis;
- geen gezag, wel duidelijke resultaatafspraken.
Uitzenden of detachering
- de uitlener is werkgever, jij geeft leiding;
- per 2027 geldt de toelatingsplicht voor uitleners (Wtta); lees meer over detachering.
Eigen medewerker
- voor structureel werk en kennis die je wilt houden;
- tijdelijk of vast, zie de ketenregeling.
Merk je dat je steeds dezelfde zelfstandigen voor dezelfde taken inhuurt, dan is dat vaak een signaal voor je personeelsplanning: de vraag is structureel en past beter bij je vaste formatie.
Goed samenwerken met zelfstandigen in je team
Ook als de juridische kant klopt, wil je dat zelfstandigen en vaste medewerkers prettig samenwerken. Dat vraagt om een paar bewuste keuzes:
- geef een goede start met toegang, context en een aanspreekpunt, maar geen inwerkprogramma zoals voor personeel;
- bespreek voortgang op basis van de opdracht en het resultaat, niet in een functioneringsgesprek;
- zorg dat vaste medewerkers zich niet tweederangs voelen: zij krijgen ontwikkeling, loopbaanperspectief en de goede gesprekken;
- borg kennis die de zelfstandige opbouwt, zodat die niet vertrekt aan het einde van de opdracht.
Tip: houd zelfstandigen bewust buiten je gesprekscyclus, beoordelingen en ontwikkelplannen. Dat is niet onvriendelijk; het past gewoon niet bij een opdrachtrelatie en het voorkomt dat de samenwerking op een dienstverband gaat lijken.
Een sterke vaste kern met Teampeak
Teampeak regelt geen inhuur, contracten of facturen van zelfstandigen. Het helpt je wel om te investeren in de mensen die de vaste kern van je organisatie vormen, zodat je minder afhankelijk wordt van externe capaciteit. Met een vlootschouw zie je waar kennis kwetsbaar is, en met interne mobiliteit vul je vragen vaker met eigen talent in. Zo kun je beter onderbouwen of een vraag structureel is of echt bij een zelfstandige past. Lees ook hoe je medewerkers behoudt.
Investeren in je eigen talent
- Vlootschouw en 9-grid om kritieke kennis en opvolging in beeld te brengen.
- Interne vacaturebank en loopbaanpaden om rollen met eigen mensen te vullen.
- Ontwikkelgesprekken, POP’s en talentscans voor je vaste medewerkers.
- HR-dashboards die laten zien waar capaciteit en kennis structureel ontbreken.
Teampeak schrijft over arbeidsrecht, flexibele inzet en strategische personeelsplanning. Het team vertaalt nieuwe regels naar praktische keuzes voor werkgevers en HR.
ISO 27001 gecertificeerd. Deze pagina is met zorg samengesteld en inhoudelijk gecontroleerd.