- Een arbodienst levert arbodeskundigen, waaronder de bedrijfsarts, voor verzuim, re-integratie en preventie.
- Elke werkgever met personeel moet een basiscontract hebben met een arbodienst of bedrijfsarts.
- Je kiest tussen de vangnetregeling (één gecertificeerde arbodienst) en de maatwerkregeling (zelf deskundigen kiezen, met instemming van OR of PVT).
- De arbodienst adviseert, maar jij blijft als werkgever verantwoordelijk voor het verzuimbeleid en het gesprek met je medewerker.
- Teampeak vervangt je arbodienst niet, maar helpt je om signalen eerder te zien en goede gesprekken te voeren.
Wat is een arbodienst?
Een arbodienst is een externe dienstverlener die je als werkgever inhuurt voor deskundige ondersteuning bij arbeidsomstandigheden en ziekteverzuim. De bekendste deskundige binnen een arbodienst is de bedrijfsarts, maar er werken ook arbeidshygiënisten, veiligheidskundigen, arbeids- en organisatiedeskundigen en vaak casemanagers.
De basis ligt in de Arbowet. Die verplicht je om je te laten bijstaan door deskundigen bij een aantal taken die je als werkgever niet zelf mag of kunt uitvoeren, zoals het medisch beoordelen van een zieke medewerker. Zo’n dienst bundelt die deskundigheid onder één dak. Sinds de vernieuwde Arbowet van 1 juli 2017 moet de samenwerking zijn vastgelegd in een basiscontract met minimale afspraken.
Arbodienst of bedrijfsarts: wat is het verschil?
Een bedrijfsarts is een geregistreerde arts die gespecialiseerd is in arbeid en gezondheid. Een arbodienst is de organisatie waar die bedrijfsarts vaak werkt, samen met andere deskundigen. Je kunt dus een contract sluiten met een arbodienst (en krijgt dan een bedrijfsarts toegewezen) of rechtstreeks met een zelfstandige bedrijfsarts. Dat laatste kan alleen via de maatwerkregeling.
Wat doet een arbodienst? De taken op een rij
Een deel van de taken is wettelijk verplicht; die moeten in elk geval in je basiscontract staan. Daarnaast kun je in een zogenoemd basispluscontract extra diensten afnemen.
Wettelijke kerntaken
- verzuimbegeleiding en advies over re-integratie;
- toegang tot de bedrijfsarts via een open spreekuur, ook zonder ziekmelding;
- aanstellingskeuring (alleen als die echt nodig is);
- PAGO: periodiek arbeidsgezondheidskundig onderzoek;
- toetsing van je RI&E.
Extra diensten
- casemanagement en verzuimadministratie;
- werkplekonderzoek en ergonomisch advies;
- inzet van psychologen, coaches of fysiotherapeuten;
- trainingen voor leidinggevenden over verzuim;
- advies over preventie en vitaliteit.
De rol van de arbodienst bij verzuim
Meldt een medewerker zich ziek, dan schakel je de arbodienst in volgens de afspraken in je verzuimprotocol. Bij dreigend langdurig verzuim stelt de bedrijfsarts uiterlijk in de zesde week een probleemanalyse op. Daarna maak je samen met je medewerker een plan van aanpak. Die stappen volgen uit de Wet verbetering poortwachter. De bedrijfsarts adviseert over belastbaarheid en mogelijkheden; medische details deelt hij niet met jou als werkgever.
Let op: de arbopartner begeleidt en adviseert, maar de verantwoordelijkheid voor verzuimbegeleiding en re-integratie blijft bij jou als werkgever. Ook als je het casemanagement uitbesteedt, is het contact tussen leidinggevende en medewerker onmisbaar.
Vangnetregeling of maatwerkregeling?
De Arbowet geeft je twee routes om deskundige ondersteuning te regelen. Welke het beste past, hangt af van de grootte van je organisatie en hoeveel regie je zelf wilt houden.
Vangnetregeling
- Je sluit een contract met één gecertificeerde arbodienst.
- De dienstverlener zet zelf de juiste deskundigen in.
- Eenvoudig en overzichtelijk, vooral voor het mkb.
- Minder invloed op welke bedrijfsarts of specialist je krijgt.
Maatwerkregeling
- Je kiest zelf één of meer arbodeskundigen, met minimaal één bedrijfsarts.
- Meer regie en vaak een vaste, vertrouwde arts.
- Vereist schriftelijke instemming van OR of PVT, tenzij de cao het regelt.
- Jij bent verantwoordelijk voor de samenhang tussen deskundigen.
Of je nu kiest voor vangnet of maatwerk: het basiscontract sluit je met instemming van de ondernemingsraad of personeelsvertegenwoordiging. Gecertificeerde arbodiensten vind je in het register van de Stichting Beheer Certificatieregeling Arbodiensten (SBCA).
Ben je verplicht een arbodienst te hebben?
Kort gezegd: je bent verplicht om deskundige ondersteuning te regelen via een basiscontract, maar niet per se met een arbodienst. Een contract met een bedrijfsarts via de maatwerkregeling mag ook. Wie helemaal geen contract heeft, riskeert een boete van de Nederlandse Arbeidsinspectie. Die verplichting geldt vanaf de eerste medewerker in loondienst.
Wat moet er minimaal in het basiscontract?
- hoe de bedrijfsarts verzuim begeleidt en adviseert over re-integratie;
- dat medewerkers vrij toegang hebben tot de bedrijfsarts, ook zonder ziekmelding;
- dat de bedrijfsarts de werkplek mag bezoeken;
- het recht op een second opinion bij een andere bedrijfsarts (de kosten zijn voor de werkgever);
- afspraken over het melden van beroepsziekten en een klachtenprocedure;
- hoe de bedrijfsarts samenwerkt met de OR of PVT en met de preventiemedewerker.
Tip: loop je contract jaarlijks na aan de hand van de officiële checklist op arboportaal.nl. Kijk niet alleen naar de prijs, maar ook naar bereikbaarheid, reactietijden en wie je vaste aanspreekpunt is.
Een arbodienst kiezen in 5 stappen
De kosten lopen sterk uiteen. Sommige partijen werken met een vast abonnement per medewerker per jaar, andere rekenen per verrichting of combineren beide. Vergelijk daarom altijd wat er precies in het basispakket zit.
Breng je verzuim in kaart
Kijk naar je ziekteverzuim van de afgelopen jaren: frequent kort verzuim vraagt een andere aanpak dan enkele langdurige trajecten.
Kies vangnet of maatwerk
Bepaal hoeveel regie je wilt en betrek de OR of PVT vroeg in het proces.
Vergelijk abonnement en verrichtingen
Vraag offertes op basis van dezelfde uitgangspunten en let op kosten voor extra spreekuren, rapportages en no-shows.
Check certificering en bereikbaarheid
Is de dienst SBCA-gecertificeerd? Hoe snel kan een medewerker bij de bedrijfsarts terecht, en is dat ook op locatie mogelijk?
Leg werkafspraken vast
Spreek af wie de casemanager is, hoe je rapportages ontvangt en hoe vaak je evalueert.
Haal meer uit je arbodienst: preventie
Veel organisaties schakelen hun arbopartner pas in als iemand al ziek thuis zit. Dat is zonde. De meeste winst zit vóór de ziekmelding: in werkdruk, werkplezier en de relatie tussen medewerker en leidinggevende. Zeker bij psychisch verzuim, zoals overspannenheid of een burn-out, zie je de signalen vaak maanden eerder.
- nodig de bedrijfsarts uit voor een overleg met het MT over trends in verzuim;
- promoot het open spreekuur actief, zodat medewerkers het ook gebruiken;
- koppel uitkomsten van je RI&E en medewerkersonderzoek aan concrete acties;
- train leidinggevenden in het voeren van een goed verzuimgesprek;
- investeer in duurzame inzetbaarheid in plaats van alleen in herstel.
Wetsvoorstel: Op 2 april 2026 is een wetsvoorstel naar de Tweede Kamer gestuurd voor kleine en middelgrote werkgevers. Kan een zieke werknemer na een jaar niet terug in de eigen functie, dan richt de re-integratie zich volgens dat voorstel vanaf het tweede ziektejaar op werk bij een andere werkgever (tweede spoor), met instemming van de werknemer of toestemming van UWV. Zo kan de werkgever de zieke werknemer sneller vervangen. Het voorstel is nog niet in werking en er is geen ingangsdatum bekend; tot die tijd gelden de huidige regels. Volg rijksoverheid.nl voor de actuele stand.
Gezond werken en verzuim voorkomen met Teampeak
Teampeak vervangt je arbodienst of verzuimsysteem niet: verzuimregistratie en medische begeleiding blijven daar. Wat Teampeak wél doet, is je helpen om eerder te zien hoe het met je mensen gaat en om het goede gesprek te voeren. Met korte pulse surveys zie je veranderingen in werkdruk en werkgeluk per team, en in regelmatige 1-op-1 gesprekken bespreek je die signalen op tijd.
Signalen eerder zien, beter in gesprek
- Pulse surveys en MTO's die werkdruk, energie en werkgeluk per team zichtbaar maken.
- 1-op-1, verzuim- en re-integratiegesprekken voorbereiden en vastleggen in gespreksverslagen.
- HR analytics-dashboards om trends te bespreken met MT en bedrijfsarts.
- AI Coach Talli helpt leidinggevenden een lastig gesprek goed voor te bereiden.
Teampeak schrijft over verzuim, duurzame inzetbaarheid en het goede gesprek tussen leidinggevende en medewerker. Het team helpt organisaties om signalen eerder op te pikken, zodat verzuim minder vaak nodig is.
ISO 27001 gecertificeerd. Deze pagina is met zorg samengesteld en inhoudelijk gecontroleerd.