Opzegtermijn: regels voor werkgever en werknemer

Wat is een opzegtermijn?

Een opzegtermijn is de wettelijke of afgesproken ‘uitlooptijd’ van een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd. Wie opzegt, kondigt het einde aan; de termijn bepaalt wanneer dat einde daadwerkelijk ingaat.

De termijn beschermt beide partijen. De werknemer heeft tijd om ander werk te zoeken en houdt zolang inkomen. Jij als werkgever krijgt ruimte om een opvolger te vinden en kennis over te dragen. De regels staan in het Burgerlijk Wetboek; een cao of de arbeidsovereenkomst kan er binnen grenzen van afwijken.

Let op het verschil met de aanzegtermijn. Die geldt bij een tijdelijk contract: je laat uiterlijk een maand voor de einddatum schriftelijk weten of het contract wordt verlengd. Een opzegtermijn hoort bij het tussentijds beëindigen van een contract — meestal een vast contract.

Opzeggen is niet hetzelfde als ontslaan

Een werknemer mag zelf altijd opzeggen, zonder reden. Jij als werkgever kunt een vast contract niet zomaar opzeggen: daarvoor heb je een redelijke ontslaggrond nodig én toestemming van UWV, instemming van de werknemer of een uitspraak van de kantonrechter. Lees meer over de routes bij beëindiging van de arbeidsovereenkomst.

Hoe lang is de wettelijke opzegtermijn?

De wet maakt onderscheid tussen opzegging door de werknemer en opzegging door de werkgever. Voor de werknemer is het simpel; voor de werkgever telt het aantal jaren dat het dienstverband heeft geduurd op de dag van opzegging.

Mag je afwijken van de opzegtermijn?

Ja, maar niet onbeperkt. Veel werkgevers spreken voor sleutelfuncties een langere termijn af, zodat er meer tijd is voor werving en overdracht. Daar zijn spelregels voor.

Die laatste regel heet de verdubbelingsregel. Spreek je bijvoorbeeld af dat een medewerker 2 maanden opzegtermijn heeft, dan geldt voor jou als werkgever minimaal 4 maanden. Een cao kan hiervan afwijken. Leg zulke afspraken helder vast en neem ze mee in het arbeidsvoorwaardengesprek, zodat er later geen discussie ontstaat.

Hoe bereken je de einddatum? (rekenvoorbeeld)

In de praktijk gaat het vooral mis bij het bepalen van de laatste werkdag. Twee voorbeelden, uitgaande van de wettelijke regels en opzegging tegen het einde van de maand.

Wanneer geldt er geen opzegtermijn?

Niet elk einde van een dienstverband kent een opzegtermijn. Deze situaties kom je het vaakst tegen:

• Tijdens de proeftijd: beide partijen kunnen per direct opzeggen.
• Tijdelijk contract: dat eindigt van rechtswege op de einddatum; tussentijds opzeggen kan alleen als dat in het contract is afgesproken.
• Ontslag op staande voet: bij een dringende reden eindigt het contract direct.
• Wederzijds goedvinden: in een vaststellingsovereenkomst spreek je zelf een einddatum af. Houd je daarbij rekening met de opzegtermijn, dan voorkom je problemen met de WW van de werknemer.

Opzegtermijn en ziekte

Tijdens de eerste twee jaar van ziekte geldt voor de werkgever in principe een opzegverbod. Zegt een werknemer zelf op terwijl hij ziek is, dan loopt de opzegtermijn gewoon. Daarna gaat hij eventueel over naar een uitkering van UWV. Twijfel je over je situatie, kijk dan op uwv.nl of rijksoverheid.nl of vraag juridisch advies.

Wat als de opzegtermijn niet wordt nageleefd?

Zeg je te kort op, dan eindigt het contract wel, maar ben je een vergoeding verschuldigd. Die is gelijk aan het loon over de periode die je ‘te kort’ bent gekomen. Dat heet de gefixeerde schadevergoeding. Andersom geldt hetzelfde: vertrekt een medewerker eerder dan de termijn toelaat, dan kan hij jou een vergoeding verschuldigd zijn.

Voor de werknemer heeft een te korte opzegging ook gevolgen voor de WW: UWV gaat uit van de termijn die gegolden zou hebben, waardoor de uitkering later kan ingaan. Veel geschillen ontstaan dus niet door onwil, maar door rekenfouten. Laat de einddatum daarom altijd door een tweede persoon controleren.

Hoe zeg je correct op?

De wet schrijft geen vaste vorm voor: een opzegging is ook mondeling of per app geldig. Toch is schriftelijk opzeggen sterk aan te raden – en soms verplicht als de cao of het contract dat eist. Met een brief of e-mail plus ontvangstbevestiging staat vast wanneer de opzegging binnenkwam, en daarmee ook vanaf wanneer de opzegtermijn loopt.

Wil je als werkgever opzeggen met instemming van de medewerker, laat die instemming dan schriftelijk vastleggen en wijs op de wettelijke bedenktermijn die de werknemer daarna heeft. Een medewerker die zelf opzegt, bevestig je kort schriftelijk met de berekende laatste werkdag en de afspraken over vakantiedagen en overdracht.

Vrijstellen van werk tijdens de opzegtermijn

Soms is het beter als iemand de opzegtermijn niet meer uitwerkt, bijvoorbeeld bij een vertrek naar een concurrent. Je kunt de medewerker dan vrijstellen van werk. Het dienstverband en de loonbetaling lopen gewoon door, net als de opbouw van vakantiedagen. Leg vast of resterende vakantiedagen in die periode worden opgenomen of bij de eindafrekening worden uitbetaald, en vergeet een eventueel concurrentiebeding of relatiebeding niet.

Maak van de opzegtermijn een goede afronding

De laatste weken bepalen hoe iemand terugkijkt op jouw organisatie. Maak een overdrachtsplan, plan een exitgesprek en zorg voor een nette offboarding. Wat je in dat gesprek hoort, is waardevolle input om verloop in de toekomst te beperken.

Vertrek voorkomen en goed afronden met Teampeak

Teampeak berekent geen opzegtermijnen en vervangt je contractbeheer of salarisadministratie niet. Wat het wél doet: zorgen dat je signalen van vertrek eerder ziet en dat het gesprek over werk, groei en eventueel afscheid goed wordt gevoerd. Met pulse surveys en een vaste gesprekscyclus weet je eerder waar het schuurt, zodat een opzegging minder vaak als verrassing komt. Lees ook hoe je werkt aan behoud van medewerkers.

HR People Enablement software

Van opzegging naar inzicht

• Exitgesprekken plannen met vaste vragen en het verslag vastleggen.
• Pulse surveys en eNPS om werkgeluk en vertrekrisico tijdig te signaleren.
• Interne vacaturebank en loopbaanpaden, zodat talent intern een volgende stap ziet.
• HR analytics-dashboards met trends in betrokkenheid per team.

Plan een demo