Arbeidsdeskundig onderzoek: uitleg voor werkgevers

Wat is een arbeidsdeskundig onderzoek?

Bij een arbeidsdeskundig onderzoek kijkt een onafhankelijke specialist naar de vraag welk werk een zieke medewerker nog kan doen, gegeven zijn of haar beperkingen. Het onderzoek legt de brug tussen het medische oordeel en de praktijk van het werk.

De bedrijfsarts stelt vast wat iemand medisch gezien wel en niet kan: de belastbaarheid, vaak vastgelegd in een functionele mogelijkhedenlijst of inzetbaarheidsprofiel. De arbeidsdeskundige zet die belastbaarheid naast de eisen van het werk. Kan het eigen werk nog, eventueel met aanpassingen? Is er ander werk binnen de organisatie? Of moet je verder kijken, bij een andere werkgever?

Het onderzoek past binnen de stappen van de Wet verbetering poortwachter, die werkgever en werknemer verplicht om zich in te spannen voor re-integratie tijdens de eerste twee ziektejaren.

Wie doet wat?

Wanneer zet je een arbeidsdeskundig onderzoek in?

De wet noemt geen vast moment en verplicht het onderzoek ook niet letterlijk. Toch verwacht UWV, zeker bij langdurig ziekteverzuim, in de praktijk dat je een arbeidsdeskundige inschakelt zodra er twijfel is of de medewerker binnen redelijke termijn volledig terugkeert in het eigen werk. Logische momenten zijn:

• zodra uit de probleemanalyse of een bijstelling ervan blijkt dat volledige terugkeer in het eigen werk onzeker is;
• als de re-integratie stagneert, bijvoorbeeld omdat de opbouw in uren niet lukt;
• uiterlijk rond de eerstejaarsevaluatie (na 52 weken ziekte), omdat je dan moet beslissen of spoor 2 nodig is;
• als werkgever en werknemer het oneens zijn over wat passend werk is (dan kan ook een deskundigenoordeel van UWV helpen).

Wat onderzoekt de arbeidsdeskundige?

De arbeidsdeskundige werkt een vaste volgorde af. Pas als de eerste vraag met ‘nee’ wordt beantwoord, komt de volgende aan bod. UWV hanteert in de Werkwijzer Poortwachter dezelfde volgorde bij de toetsing.

Daarvoor praat de arbeidsdeskundige meestal met de werknemer, met de leidinggevende of HR, en bekijkt hij of zij vaak de werkplek. Het resultaat is een rapport met conclusies en concrete adviezen. Daarbij wordt ook gekeken of passend werk ‘loonwaarde’ heeft: UWV beschouwt re-integratie onder meer als geslaagd als het werk structureel is en meer dan 65% van het oorspronkelijke loon oplevert.

Wat doe je met de uitkomst?

Het rapport is geen eindpunt, maar een startpunt voor het volgende gesprek. Lees het kritisch, stel vragen als iets onduidelijk is en voeg het toe aan het re-integratiedossier. Bespreek daarna samen met de medewerker wat het betekent.

Is de medewerker het niet eens met de conclusies, of jij als werkgever niet? Dan kun je bij UWV een deskundigenoordeel aanvragen over de vraag of het werk passend is of of de re-integratie-inspanningen voldoende zijn. Zo’n onafhankelijk oordeel helpt bij een vastgelopen situatie, zeker als er ook een arbeidsconflict speelt.

Arbeidsdeskundig onderzoek door UWV bij de WIA-aanvraag

Wie zoekt op “arbeidsdeskundig onderzoek”, bedoelt soms iets anders dan het onderzoek tijdens de re-integratie. Na bijna twee jaar ziekte vraagt de werknemer een WIA-uitkering aan, uiterlijk in week 93. UWV beoordeelt dan eerst of de re-integratie-inspanningen voldoende waren. Daarna onderzoeken een verzekeringsarts en een arbeidsdeskundige van UWV hoeveel de werknemer met zijn beperkingen nog kan verdienen.

Het verschil tussen het oude loon en dat resterende verdienvermogen bepaalt het arbeidsongeschiktheidspercentage. Onder de 35% is er geen recht op een WIA-uitkering, tussen 35 en 80% komt de werknemer in de WGA en bij 80% of meer én duurzame arbeidsongeschiktheid in de IVA. Lees meer over arbeidsongeschiktheid.

De werknemer goed voorbereiden

• leg uit wie de arbeidsdeskundige is, wat het doel is en dat het geen medische keuring is;
• zorg dat de werknemer de functiebeschrijving en het plan van aanpak kent;
• moedig aan om eigen ervaringen en vragen op te schrijven;
• spreek af dat jullie het rapport samen bespreken, en dat de werknemer een kopie krijgt.

Wie voert het uit en wat kost het?

Je kiest zelf een gecertificeerde arbeidsdeskundige. Vaak gaat dat via je arbodienst, je verzuimverzekeraar of een zelfstandig bureau. De kosten zijn voor de werkgever en verschillen per aanbieder en per complexiteit; vraag vooraf een offerte. Heb je een verzuimverzekering, check dan of het onderzoek onder de dekking valt.

• Zorg dat de arbeidsdeskundige een actuele functiebeschrijving en een recente belastbaarheid van de bedrijfsarts heeft;
• geef inzicht in mogelijke andere functies en de organisatie, zodat ander passend werk serieus kan worden onderzocht;
• plan het onderzoek op tijd, zodat er nog ruimte is om de adviezen uit te voeren vóór de eerstejaarsevaluatie;
• houd de medewerker op de hoogte en betrokken: het gaat om zijn of haar toekomst.

Een apart wetsvoorstel, dat voor advies bij de Raad van State ligt, zou het advies van de bedrijfsarts leidend maken bij de UWV-toets van de re-integratie-inspanningen na twee jaar ziekte. Beide voorstellen zijn nog niet in werking en er is geen ingangsdatum bekend; tot die tijd gelden de huidige regels. Volg rijksoverheid.nl voor de actuele stand.

Re-integratie begeleiden met Teampeak

Teampeak is geen verzuimregistratie en vervangt je arbodienst of casemanager niet. Wel ondersteunt Teampeak het menselijke deel van re-integratie: de gesprekken. Je plant regelmatige verzuim- en re-integratiegesprekken, bereidt ze voor met vaste vragen en legt afspraken vast in gespreksverslagen. Na terugkeer helpen ontwikkelgesprekken, het persoonlijk ontwikkelplan en interne mobiliteit om de medewerker duurzaam inzetbaar te houden, bijvoorbeeld in een nieuwe rol.

HR People Enablement software

Re-integratie met aandacht

• Re-integratie- en voortgangsgesprekken plannen en voorbereiden.
• Afspraken vastleggen in gespreksverslagen voor een helder dossier.
• Ontwikkelacties en scholing vastleggen in het POP.
• Interne vacaturebank en loopbaanpaden om ander passend werk te verkennen.

Plan een demo